THACE (The Hellenic Association of Continuing Education) - Βίκυ Γκόλτση, MSc, Psychology Lecturer

Το θέμα της ψυχολογικής υγείας στον εργασιακό χώρο είχε ξεχαστεί για αρκετά χρόνια από τις επιχειρήσεις. Το αβάσταχτο κόστος για θέματα υγείας, ο παγκόσμιος ανταγωνισμός και η το αβέβαιο μέλλον πολλών επιχειρήσεων, έχει οδηγήσει πολλές στην ανεύρεση πλεονεκτημάτων έναντι των ανταγωνιστικών τους.
Η Αμερικανική Ψυχολογική Ενωση (American Psychological Association) εισήγαγε τον βραβείο «ψυχολογικής υγείας στον εργασιακό χώρο» και βραβεύει τις επιχειρήσεις που έχουν θεσπίσει πρακτικές προώθησης της υγείας των εργαζομένων.

Η έμφαση στον εργαζόμενο –άνθρωπο, αποτελεί ουσιαστική ανάγκη καθώς συνειδητοποιείται πως οι «άνθρωποι είναι αυτοί που φτιάχνουν μια επιχείρηση». Η έμφαση αυτή δεν είναι απλά, όπως στο παρελθόν, αναφορά σε τρόπους και πρακτικές βελτίωσης της απόδοσης και της παραγωγικότητας.

1. εμπλοκή των εργαζομένων
2. υγεία και ασφάλεια
3. εξέλιξη και προσωπική ανάπτυξη των εργαζομένων
4. εξισορρόπηση εργασιακής και προσωπικής ζωής
5. αναγνώριση

1. η συμμετοχή των εργαζομένων στη λήψη αποφάσεων και η αυτονομία
2. η συνεχής εκπαίδευση των εργαζομένων για την απόκτηση νέων δεξιοτήτων και η ανάπτυξη των ηγετικών τους ικανοτήτων
3. τα ευέλικτα ωράρια και ευέλικτοι τρόποι εργασίας για να μπορεί ο εργαζόμενος να ανταπεξέρχεται περισσότερο αποτελεσματικά στα εργασιακά καθήκοντα του αλλά και στις ανάγκες της προσωπικής και οικογενειακής του ζωής.
4. τα προγράμματα που προωθούν ένα υγιή τρόπο ζωής και υγιείς συμπεριφορές, όπως προγράμματα απώλειας βάρους, υγιεινής διατροφής και διακοπής καπνίσματος
5. τα προγράμματα πρόληψης και διαχείρισης του εργασιακού στρες
6. η προτεραιότητα στην υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων
7. η αναγνώριση της ατομικής και ομαδικής απόδοσης με χρηματικά και μη-χρηματικά έπαθλα ή ακόμη πολύ απλά λέγοντας οι εργοδότες «ευχαριστώ» για τη συμβολή των εργαζομένων σε ένα έργο.
8. οι ασφαλιστικές παροχές που επιτρέπουν και τη χρήση υπηρεσιών ψυχολογικής υγείας

Πολλοί εργοδότες δεν θεωρούν τέτοια προγράμματα ως αναγκαία. Πιστεύουν πως η χρηματική αποζημίωση των εργαζομένων είναι αρκετή στο να δώσει κίνητρα και διάθεση στους εργαζομένους. Όμως, ενώ η έρευνα αποδεικνύει την αξία τους, αρκετοί εργοδότες στρέφονται στους ειδικούς για βοήθεια, από το να διδάξουν στους εργαζόμενους δεξιότητες επικοινωνίας μέχρι στο να ερευνήσουν τις επιδράσεις των τεχνικών χαλάρωσης και διαχείρισης στρες, στην απουσία από την εργασία. Η καθηγήτρια ψυχολογίας Ivonne Moreno-Velazquez στο Πανεπιστήμιο του Πόρτο Ρίκο, η οποία εφάρμοσε μια σειρά από προγράμματα ψυχολογικής υγείας σε επιχειρήσεις, αναφέρει χαρακτηριστικά: «όταν μπαίνεις σε μια επιχείρηση που είναι ψυχολογικά υγιής, μπορείς να το νιώσεις αμέσως. Κάποιες επιχειρήσεις δεν μπορούν να δουν τις οικονομικές συνέπειες αυτών των πρακτικών επειδή απλά δεν τις υπολογίζουν. Πρέπει να δείξουμε στις επιχειρήσεις πώς το να χτίσουν ένα ψυχολογικά υγιές εργασιακό περιβάλλον είναι ότι πιο έξυπνο μπορούν να κάνουν. Σχετίζεται δε, άμεσα με την παραγωγικότητα και την κοινωνική ευθύνη τους».

Πηγές:

• The American Psychological Association (2005). Six U.S. organisations receive national psychologically healthy workplace award. The American Psychological Association Media Room. http://apahelpcenter.mediaroom.com, retrieved 19/03/2007
• Zellars, K.L., Tepper, B.J. & Duffy, M.K. (2002). Abusive Supervision and Subordinates’ Organisational Citizenship Behaviour. Journal of Applied Psychology, 87 (6).