Θεάσεις: 16,238
Κοινωνική επανένταξη, υποστήριξη ατόμων με ειδικές ανάγκες, Β΄ μέρος
Ψαθάς Δημήτρης, Παιδαγωγός MSc
Η θετική εικόνα του ανθρώπου με ειδικές ανάγκες
Σύμφωνα με πρόσφατη ευρωπαϊκή έρευνα, υπάρχει σοβαρή έλλειψη κατανόησης του τι σημαίνει Άτομα με Ειδικές Ανάγκες. Μεγάλο μερίδιο ευθύνης για αυτό έχουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης καθώς οι εικόνες που προβάλλουν, ασκούν σημαντική επίδραση στον τρόπο που κατανοούμε και αντιμετωπίζουμε τα άτομα με κάποια αναπηρία. Είναι όμως οι εικόνες αυτές θετικές όπως θα έπρεπε, ή αρνητικές;
Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα Μ.Μ.Ε δεν προβάλλουν προς τα έξω τα ΑΜΕΑ όπως θα έπρεπε. Το σύνηθες φαινόμενο είναι να παρουσιάζονται οι άνθρωποι αυτοί σαν υποδεέστεροι, που έχουν χιλιάδες προβλήματα και χρειάζονται τη βοήθειά μας.
Άμεσο αποτέλεσμα αυτού, είναι να αντιμετωπίζουμε αυτούς τους ανθρώπους με οίκτο και ο στιγματισμός τους. Όμως, αυτή είναι η αρνητική συμπεριφορά που δεν αρμόζει στην εικόνα της σημερινή μας κοινωνίας.
Θετική εικόνα όλων αυτών, σημαίνει ότι πρέπει να προβάλλονται οι άνθρωποι με αναπηρία μέσω των καθημερινών διεκδικήσεών τους, μέσω της καθημερινής συμμετοχής τους στην κοινωνική ζωή.
Να προβάλλονται ως ενεργοί, διεκδικητικοί πολίτες που έχουν λαχτάρα να ζήσουν απόλυτα φυσιολογικά και όχι ως παθητικοί αποδέκτες οίκτου. Πρέπει να αντιμετωπίζονται ως άνθρωποι που έχουν ίσα δικαιώματα με όλους και όχι ως αντικείμενα φιλανθρωπίας.
Σημαντικό πρώτο βήμα σε αυτήν την προσπάθεια, αποτελεί η αλλαγή του τρόπου με τον οποίο αποκαλούνται τα ΑΜΕΑ. Έτσι, τη θέση του τίτλου «ΑΜΕΑ», μπορεί να πάρουν οι εξής πολύ πιο εύηχες φράσεις:
- Ήρωες της ζωής
- Νικητές της ζωής
- Νικητές της αναπηρίας
- Με τα μάτια της ψυχής (για πολίτες με προβλήματα όρασης)
- Κραυγή σιωπής (για πολίτες με προβλήματα ακοής)
- Πρωταθλητές της θέλησης
- Άτομα με ειδικές αναπηρίες
- Άτομα με ειδικές δεξιότητες
- Ολυμπιονίκες της ζωής (για τους αθλητές με αναπηρία)
- Ολυμπιονίκες της θέλησης
Κοινωνικός Αποκλεισμός
Ο Κοινωνικός Αποκλεισμός αποτυπώνει το φαινόμενο του αποκλεισμού ενός αυξανόμενου αριθμού πληθυσμιακών ομάδων, τόσο από την αγορά εργασίας, όσο και ευρύτερα από την συμμετοχή τους «στο κοινωνικό γίγνεσθαι».
Αναμφίβολα τα άτομα με αναπηρία είναι μια ομάδα πληθυσμού που είναι εκτεθειμένη στον κίνδυνο της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Ο κοινωνικός αποκλεισμός των ατόμων με αναπηρία οφείλεται στον τρόπο οργάνωσης των κοινωνιών, ο οποίος είναι τέτοιος ώστε συχνά τα άτομα με αναπηρία βιώνουν τη διάκριση στην καθημερινή τους ζωή. Η διάκριση βασίζεται από τη μία πλευρά στην προκατάληψη της κοινωνίας και από την άλλη στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία για την πλήρη συμμετοχή τους στην κοινωνία.
Τόσο ο στιγματισμός όσο και τα εμπόδια που συναντούν τα άτομα με αναπηρία στην καθημερινή τους ζωή βρίσκονται σε άμεση συνάρτηση με το είδος και τη βαρύτητα της αναπηρίας. Το στίγμα δεν αφορά μόνο το άτομο που νοσεί αλλά και την οικογένειά του. Συνεπώς επιβαρύνεται η κατάσταση του ατόμου, περιπλέκονται οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια και δυσχεραίνει ο βίος και των δύο στην κοινότητα.
Hur JetonCasinos förklarar onlinecasinots utveckling på den svenska marknaden
Den svenska onlinecasinobranschen har genomgått en remarkabel transformation sedan spelregleringen trädde i kraft den 1 januari 2019. Genom att studera hur aktörer och analysplattformar dokumenterar marknadsutvecklingen går det att förstå inte bara hur branschen förändrats tekniskt och regulatoriskt, utan också hur spelvanorna hos svenska konsumenter har skiftat i grunden. Det handlar om en marknad som gick från ett system dominerat av statliga monopol och oreglerade utländska operatörer, till ett licensierat ekosystem med tydliga spelgränser, självexklusionsverktyg och konsumentskyddskrav. Denna förändring är komplex och påverkar allt från betalningsmetoder och spelutbud till marknadsföringsstrategi och ansvarsfullt spelande.
Från monopol till licensmarknad – den regulatoriska revolutionen 2019
Innan den svenska spelmarknaden öppnades för privata aktörer var det i praktiken Svenska Spel och ATG som dominerade det lagliga spelutbudet. Parallellt med detta existerade ett stort antal utländska onlinecasinon som riktade sig mot svenska spelare utan att ha någon formell licens på den inhemska marknaden. Spelinspektionen, som grundades 2019 som tillsynsmyndighet, fick i uppdrag att hantera licensansökningar, övervaka operatörerna och säkerställa att spellagen efterlevdes.
Spellagen (SFS 2018:1138) innebar att alla operatörer som ville erbjuda speltjänster till svenska konsumenter måste ansöka om licens hos Spelinspektionen. Licensen kräver bland annat att operatören erbjuder verktyg för spelgränser, att marknadsföring sker på ett måttfullt sätt och att spelare kan registrera sig i Spelpaus – det nationella självexklusionsregistret. Spelpaus lanserades i samband med reformen och har sedan dess registrerat hundratusentals svenska spelare som valt att pausa sitt spelande under kortare eller längre perioder.
Under det första halvåret efter licensmarknaden öppnade beviljades drygt 80 licenser. Antalet har sedan dess fluktuerat, men marknaden stabiliserades relativt snabbt. En central observation som branschanalytiker gjort är att reformen faktiskt lyckades med en av sina primära målsättningar: att kanalisera spelandet från oreglerade aktörer till licensierade operatörer. Spelinspektionens egna rapporter visar att kanaliseringsgraden, alltså andelen spelande som sker hos licensierade aktörer, successivt ökat och vid mätningar runt 2022–2023 låg på uppemot 85–90 procent för onlinecasinospel.
Det är dock viktigt att notera att reformen inte enbart handlade om att skapa en öppen marknad – den innehöll också restriktioner som påverkat hur operatörer kan kommunicera med spelare. Bonusreglerna är ett tydligt exempel. Under lång tid tilläts operatörer på den svenska marknaden att erbjuda välkomstbonusar enbart till nya spelare och med strikta begränsningar. Dessa regler ändrades och skärptes ytterligare under pandemin 2020, när regeringen temporärt begränsade bonusar och insättningsgränser för att motverka ett ökat riskbeteende hos spelare. Dessa temporära åtgärder upphörde i november 2021, men diskussionen om hur bonusar ska regleras fortsätter att vara central i branschen.
Betalningsmetodernas roll i marknadsutvecklingen
En aspekt av onlinecasinots utveckling som ofta underskattas är betalningsinfrastrukturens betydelse. I Sverige har Swish blivit en dominerande betalningsmetod i vardagslivet, men dess integration med onlinecasinon har varierat beroende på bankernas riktlinjer och operatörernas tekniska lösningar. Bankerna har historiskt sett haft en restriktiv hållning gentemot transaktioner till spelbolag, vilket skapat ett utrymme för alternativa betalningslösningar.
E-plånböcker och digitala betalningsmetoder har därför fått en framträdande roll på den svenska casinomarknaden. Lösningar som Trustly, som möjliggör direkta bankbetalningar utan att spelaren behöver dela sina kortuppgifter med casinot, har blivit standardlösning hos de flesta licensierade operatörer. Trustly är för övrigt ett svenskt bolag grundat 2008, vilket gör det extra relevant i ett nordiskt sammanhang. Metoden möjliggör snabba insättningar och uttag direkt till och från bankkontot, vilket spelarna generellt upplevt som mer transparent och säkert.
Parallellt har alternativa betalningslösningar som Jeton och liknande digitala plånböcker etablerat sig som komplement för spelare som söker ytterligare ett lager av integritet eller flexibilitet. Sajter som analyserar dessa betalningsalternativ i ett casinosammanhang, exempelvis https://jeton-casinos.com, dokumenterar hur marknaden anpassat sig till konsumenternas varierande preferenser och hur operatörerna integrerar olika betalningslösningar i sina plattformar. Denna typ av analyser är värdefull eftersom den synliggör hur tekniska och finansiella faktorer samverkar med spelregleringen.
En viktig förändring som påverkat betalningslandskapet är kravet på verifiering av spelaridentitet. Enligt de svenska spelreglerna måste operatörer säkerställa att spelare är identifierade och att de inte är registrerade i Spelpaus innan transaktioner genomförs. Detta har lett till att BankID blivit en central del av registrerings- och inloggningsprocessen hos de flesta svenska casinon. BankID-integrationen har i sin tur påverkat hur snabbt spelare kan komma igång och hur friktionsfri upplevelsen är, vilket är en faktor som operatörerna aktivt arbetat med att optimera.
Kryptovalutor har diskuterats som ett potentiellt betalningsalternativ inom onlinecasinobranschen globalt, men på den svenska marknaden är situationen mer komplex. Spelinspektionen har inte explicit förbjudit kryptovalutor, men de regulatoriska kraven på identifiering och transaktionsspårbarhet gör det svårt för licensierade operatörer att integrera anonyma kryptovalutatransaktioner. De flesta licensierade svenska casinon erbjuder därför inte kryptovalutor som betalningsmetod, även om det finns oreglerade aktörer som vänder sig till svenska spelare med sådana alternativ.
Spelutbudet och teknologins påverkan på konsumentbeteendet
Utöver regulatoriska och finansiella faktorer har den teknologiska utvecklingen haft en djupgående inverkan på hur onlinecasinon ser ut och fungerar på den svenska marknaden. Mobilspelande är numera normen snarare än undantaget. Enligt branschdata sker en majoritet av alla casinosessioner via mobiltelefon, vilket tvingat operatörer att prioritera mobilanpassning i allt från spelgränssnitt till kundtjänstlösningar.
Livecasinon har vuxit kraftigt som segment och representerar en av de mest intressanta förändringarna i spelutbudet. Teknologin bakom livecasinon har utvecklats från relativt enkla videosändningar av kortspel till sofistikerade produktioner med professionella spelledare, flera kameravinklar och interaktiva funktioner. Leverantörer som Evolution Gaming, ett bolag med rötter i Sverige och grundat 2006, har spelat en central roll i att driva denna utveckling. Evolution är noterat på Nasdaq Stockholm och är ett av de mest värdefulla spelbolagen i Europa, vilket illustrerar hur den svenska marknaden inte bara konsumerar utan också producerar central infrastruktur för den globala casinobranschen.
Spelautomater, eller slots, förblir det dominerande spelsegmentet volymsmässigt. Leverantörer som NetEnt, Thunderkick och Play’n GO – alla med svenska rötter – har bidragit till att forma det globala utbudet av onlineslots. NetEnt grundades 1996 och var tidigt ute med att erbjuda HTML5-baserade spel som fungerade sömlöst på mobila enheter. Denna teknologiska förmåga har bidragit till att svenska spelbolag haft ett globalt inflytande som vida överstiger landets folkmängd.
Ansvarsfullt spelande har blivit ett allt mer integrerat element i spelplattformarnas design, delvis drivet av regulatoriska krav och delvis av en ökad medvetenhet hos operatörerna om de sociala konsekvenserna av problematiskt spelande. Verktyg som tidsgränser, förlustgränser, insättningsgränser och möjligheten att ta en paus är numera standardfunktioner som måste finnas tillgängliga och enkelt åtkomliga. Spelinspektionen genomför regelbundna granskningar av hur väl dessa verktyg implementerats och fungerar i praktiken, och operatörer som brister kan få böter eller i värsta fall förlora sin licens.
Artificiell intelligens och maskininlärning börjar också hitta applikationer inom den svenska casinobranschen, framförallt inom kundtjänst via chatbotar och inom riskhantering för att identifiera spelmönster som kan indikera problematiskt beteende. Dessa teknologier befinner sig fortfarande i ett relativt tidigt skede av implementering på casinoplattformar, men representerar en tydlig riktning för hur branschen kommer att utvecklas under de kommande åren.
Marknadens konsolidering och framtida utmaningar
Den svenska casinomarknaden har sedan öppningen 2019 genomgått en tydlig konsolideringsfas. Initialt sökte sig många aktörer in på marknaden med förhoppningen om att ta marknadsandelar i ett nyreglerat segment, men konkurrensen visade sig vara hård och kostnaderna för att upprätthålla en licens, hantera regulatoriska krav och marknadsföra sig på ett godkänt sätt var högre än många kalkylerat med. Resultatet har blivit att ett antal operatörer lämnat marknaden eller slagits ihop med större aktörer.
Stora spelkoncerner som Kindred Group, Betsson och LeoVegas – alla med starka svenska kopplingar – har konsoliderat sina positioner och investerat i att bygga upp robusta compliance-funktioner och kundskyddsverktyg. LeoVegas förvärvades av MGM Resorts International 2022 för drygt 6 miljarder kronor, vilket illustrerar hur attraktiva välskötta svenska spelbolag blivit för globala aktörer. Kindred Group meddelade under 2023 att de avser att avyttra sina varumärken och fokusera på en mer strömlinjeformad verksamhet, vilket är ytterligare ett tecken på den pågående konsolideringen.
En utmaning som branschen brottas med är den fortsatta existensen av oreglerade aktörer som riktar sig mot svenska spelare. Trots att Spelinspektionen kan blockera betalningar till och från icke-licensierade casinon via samarbete med banker och betaltjänstleverantörer, finns det alltid tekniska vägar runt dessa blockeringar, exempelvis via VPN-tjänster eller alternativa betalningskanaler. Hur myndigheter och operatörer ska hantera detta problem på ett effektivt sätt är en fråga som fortfarande saknar ett fullgott svar.
Skattemässigt betalar licensierade spelbolag 18 procent spelskatt på bruttospelintäkterna i Sverige. Denna skattesats har diskuterats ur flera perspektiv – från operatörernas sida som ett konkurrenshinder gentemot oreglerade aktörer, och från statens sida som en intäktskälla som bidrar till finansieringen av offentliga tjänster. Spelinspektionens årsredovisningar visar att skatteintäkterna från spelmarknaden uppgått till miljardbelopp, vilket ger politikerna incitament att värna om ett fungerande licenssystem.
En annan dimension av framtida utmaningar är marknadsföringens roll. Spelreklamen på svenska medier har under åren efter regleringen blivit ett återkommande diskussionsämne. Branschorganisationen Branschföreningen för Onlinespel (BOS) har arbetat för självreglering, bland annat genom ett frivilligt åtagande om att begränsa reklam under dagtid och i sammanhang där barn kan exponeras. Trots detta har kritiken från bland annat idrottsrörelsen och konsumentorganisationer fortsatt, och politiska krav på ytterligare restriktioner har lyfts fram i riksdagsdebatter.
Sammanfattningsvis visar utvecklingen av den svenska onlinecasinomarknaden hur ett komplext samspel mellan lagstiftning, teknologi, konsumentbeteende och affärsstrategier formar en bransch i ständig förändring. Från monopolets era till ett licensierat och relativt välfungerande system har Sverige på relativt kort tid genomfört en av de mer genomgripande spelreformerna i Europa. Plattformar och analyskällor som dokumenterar dessa förändringar – inklusive hur betalningslösningar, spelutbud och regulatoriska ramverk samverkar – bidrar till en mer informerad diskussion om vart branschen är på väg och vilka utmaningar som återstår att lösa för att skydda konsumenter och säkerställa marknadens långsiktiga legitimitet.
Εάν το άτομο συμμερίζεται το στίγμα σε βάρος του, όπως συμβαίνει συχνά, τότε μιλάμε για αυτοστιγματισμό. Στην περίπτωση αυτή το άτομο έχει αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό του (αδύναμος, ανάξιος), δοκιμάζει αρνητικά συναισθήματα (χαμηλή αυτοεκτίμηση, αναποτελεσματικός) και τέλος η συμπεριφορά του είναι ανάλογη των διακρίσεων που υφίσταται (δεν προσπαθεί και αποτυγχάνει στη δημιουργία σχέσεων με τους άλλους, στην αναζήτηση εργασίας). Η ανάκτηση της αυτοπεποίθησης αποτελεί δύσκολο αλλά ουσιαστικό μέρος της ψυχολογικής υποστήριξης του ατόμου.
Οι στρατηγικές για την καταπολέμηση του στίγματος και των συνεπειών του μπορεί να διακριθούν σε τρεις μορφές: α) διαμαρτυρία προς τα Μ.Μ.Ε. και παράλληλη ενημέρωση για τα δικαιώματα, β) αγωγή κοινότητας για την τροποποίηση των αρνητικών προκαταλήψεων, γ) η κοινωνική επαφή, γνωριμία και εξοικείωση με τα άτομα.
Τα άτομα με αναπηρία αποτελούν μία ανομοιογενή ομάδα πληθυσμού, οι ανάγκες των οποίων διαφοροποιούνται. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να επιδειχθεί στα άτομα με αναπηρία που δεν μπορούν να αυτό-εκπροσωπηθούν, όπως είναι τα άτομα με αυτισμό, με νοητική υστέρηση, με πολλαπλές αναπηρίες, τα οποία χρειάζονται υποστηρικτικές υπηρεσίες στην καθημερινή τους ζωή.
Η έκταση και η ταχύτητα των τεχνολογικών μεταβολών, που επέρχονται στους περισσότερους κλάδους της οικονομίας, οδηγούν σε μεγαλύτερη επιλεκτικότητα της Αγοράς Εργασίας και επομένως στην αύξηση των κινδύνων Κοινωνικού Αποκλεισμού. Ο Κοινωνικός Αποκλεισμός εμφανίζεται σαν χαρακτηριστικό κυρίως των περισσότερο τρωτών εργαζομένων ή εκείνων που θα προσαρμοστούν δυσκολότερα στις μεταβολές αυτές, ιδίως εξαιτίας:
- έλλειψης βασικών επαγγελματικών προσόντων και δεξιοτήτων, εξαιτίας της ανεπαρκούς τους ένταξης στο εκπαιδευτικό σύστημα,
- στέρησης ή μείωσης φυσικών προσόντων, λόγω σωματικής, ψυχικής ή νοητικής μειονεξίας,
- εγκλεισμού σε ιδρύματα,
- εξάρτησης από ουσίες,
- κοινωνικού στιγματισμού και στερεότυπων προκαταλήψεων,
- έλλειψης απρόσκοπτης επικοινωνίας με το ευρύτερο περιβάλλον και άγνοιας των θεσμών και των μέτρων, που μπορούν να δώσουν λύσεις στους χρήστες.
Πάρα πολύ συχνά τα παραπάνω δεδομένα εμφανίζονται συσσωρευμένα σε ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, όπως είναι τα άτομα με ειδικές ανάγκες.
Την τελευταία περίπου δεκαετία η ποιότητα ζωής, η κατοχύρωση δικαιωμάτων και η συμμετοχή στο κοινωνικό γίγνεσθαι των ειδικών πληθυσμιακών ομάδων (ΑΜΕΑ & άτομα τρίτης ηλικίας) αποτελούν βασικές προτεραιότητες στην ημερησία διάταξη των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και αρκετών χωρών-μελών. Παρά τα σοβαρά προβλήματα που υφίστανται, διαπιστώνεται πλέον τόσο η ξεκάθαρη πολιτική βούληση, όσο και η ουσιαστική λήψη πρωτοβουλιών για τη βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης.
Κοινωνική ένταξη
Σήμερα είναι συνεχώς διευρυνόμενη η απαίτηση για συστηματική συμβολή και συνεργασία όλων των παραγόντων της Αγωγής (Οικογένειας, Σχολείου, Εκκλησίας, Κοινωνίας, Πολιτείας) στην προσπάθεια επίλυσης του σύνθετου προβλήματος της κοινωνικής ένταξης των ΑΜΕΑ. Η προσπάθεια θα καταβάλλεται όχι μόνο από την πλευρά του ιδίου του ΑΜΕΑ, αλλά και από την πλευρά των λοιπών μελών της οποιασδήποτε υποομάδας του κοινωνικού συνόλου, για την αυτόνομη και ανεξάρτητη συμμετοχή του στο κοινωνικό γίγνεσθαι.
Σημειώνουμε ότι χρησιμοποιούμε τον όρο κοινωνική ένταξη με το συνήθως εννοούμενο ή θεωρούμενο ως εννοιολογικό περιεχόμενό του, αυτό της κοινωνικής ενσωμάτωσης. Η κοινωνική ενσωμάτωση είναι το αποτέλεσμα των διαδικασιών κοινωνικοποίησης, η οποία περιλαμβάνει ενέργειες που ξεκινούν από την εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση, τον επαγγελματικό προσανατολισμό και τη λειτουργική αποκατάσταση και ολοκληρώνονται με την επαγγελματική αποκατάσταση (αρχική ή επαγγελματική επανένταξη). Προϋπόθεση για κάθε περίπτωση είναι η αλληλοαποδοχή και η αλληλοαναγνώριση της ισοτιμίας όλων των μελών ενός συνόλου ή όλων των υποσυνόλων ενός συνόλου, δηλαδή η εξομοίωσή τους ως προς τη συμμετοχή τους στους κανόνες των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων, βάσει των οποίων λειτουργεί ένα περιβάλλον (οικογενειακό, σχολικό, εργασιακό, κοινωνικό).
Σύμφωνα με διάφορες προσεγγίσεις, για τη συμβολή της εργασίας στην επιβίωση και την ολοκλήρωση του ανθρώπου και της κοινωνίας, η εργασία παρέχει στον άνθρωπο, μεταξύ των άλλων, και τα εξής:
α) Ευκαιρίες να καλλιεργήσει και να αναπτύξει τις ικανότητές του, οι οποίες συμβάλλουν στην ανάπτυξη και τη μορφοποίηση της προσωπικότητάς του.
β) Δυνατότητες δημιουργίας ουσιαστικών σχέσεων με τα άλλα μέλη του κοινωνικού συνόλου, και οι σχέσεις αυτές,
γ) συνεπάγονται την ύπαρξη και λειτουργία της κοινωνίας αυτής και αντιστρόφως η ύπαρξη και η λειτουργία της κοινωνίας επιβάλλει τη δημιουργία των σχέσεων αυτών, οι οποίες και οδηγούν,
δ) Στην κοινωνική ενσωμάτωση του ανθρώπου.
Όμως, παρόλη την αναγκαιότητα κοινωνικής συμβίωσης των ανθρώπων, μέσω των δυνατοτήτων που προσφέρει η μέσω της εργασίας συμμετοχή στο κοινωνικό γίγνεσθαι, πολλοί άνθρωποι, για διάφορους λόγους (υποκειμενικούς ή και αντικειμενικούς) δεν έχουν ίσες ευκαιρίες προετοιμασίας και αναλογικής συμμετοχής σ’ αυτό. Η απουσία ορισμένων ανθρώπων από το κοινωνικό γίγνεσθαι έχει ως συνέπεια, είτε να μην αποκτούν οι άνθρωποι αυτοί προσωπική ταυτότητα (ελεύθερης προσωπικότητας) και να αλλοτριώνονται εξαρτώμενοι από το κατά συγκυρία περιβάλλον (οικογενειακό, ιδρυματικό, φιλανθρωπικό, παροχών κ.λπ.), είτε να περιθωριοποιούνται, να εξαθλιώνονται και να αποκόπτονται ή να απορρίπτονται από αυτό.
Κατά συνέπεια, η αγωγή και οι παράγοντες της αγωγής οφείλουν να προετοιμάζουν όλα τα μέλη, που συναπαρτίζουν την κοινωνία των ανθρώπων, έτσι ώστε η ελεύθερη και υπεύθυνη προσωπικότητα: α) Να καλλιεργείται με την ελεύθερη (στην οικογένεια και την κοινωνία) και την κατά σύστημα αγωγή (στις εκπαιδευτικές μονάδες γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης). β) Να ενεργοποιείται με την εργασιακή- επαγγελματική- οικονομική ένταξη, ανάλογα με το ενδιαφέρον, που θα υπάρχει εκ μέρους του κάθε ανθρώπου, αλλά και τις υφιστάμενες υποκειμενικές και, κυρίως, αντικειμενικές δυνατότητες. γ) Να ενεργεί αμφίδρομα, δηλαδή τόσο προς την κατεύθυνση του άλλου, με τη συνεργασία των ΑΜΕΑ και των εκπροσώπων τους και με την αλληλοαποδοχή ΑΜΕΑ και μη ΑΜΕΑ, όσο και προς την κατεύθυνση του εαυτού του. Η αλληλοαποδοχή οδηγεί και στη μη παρεμπόδιση του ΑΜΕΑ εκ μέρους του μη ΑΜΕΑ, υπό τη μορφή στέρησης κάποιων δικαιωμάτων (εκπαίδευσης, αποκατάστασης, ένταξης), καθώς και στη μη παγίωση παροχών ή άλλων ενισχύσεων που οδηγούν σε οποιαδήποτε μορφή εξάρτησης.
Η πρόληψη και η καταπολέμηση του αποκλεισμού από τον εργασιακό και κοινωνικό βίο ομάδων πληθυσμού που αντιμετωπίζουν σύνθετα προβλήματα υγείας (αναπηρία, ψυχική νόσο κ.ά.) αποτελούν τη βάση του στρατηγικού σχεδιασμού του Άξονα 4 του ΕΠ «Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού» 2007-2013. Στους γενικούς στόχους του Άξονα περιλαμβάνονται η αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας σύμφωνα με τον Εθνικό σχεδιασμό, καθώς και η περαιτέρω προώθηση ενός νέου λειτουργικού μοντέλου ανοιχτής φροντίδας των ΑΜΕΑ.
ΟΜΑΔΕΣ ΑΜΕΣΑ ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΩΝ
Οι ομάδες-στόχοι του Άξονα αντιστοιχούν σε κατηγορίες του πληθυσμού που αντιμετωπίζουν μείζονα κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού εξαιτίας σωρευτικών παραγόντων, καθώς επίσης και οι εμπλεκόμενοι στη διαδικασία φροντίδας τους.
Οι ωφελούμενοι των παρεμβάσεων σε ό,τι αφορά την εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της ψυχικής υγείας είναι άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας που διαβιούν στην κοινότητα, χρόνιοι ψυχικά ασθενείς με μακρόχρονη νοσηλεία, μέλη οικογενειών και φροντιστές ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας, καθώς και εθελοντές του τομέα της ψυχικής υγείας.
Οι ωφελούμενοι των παρεμβάσεων σε ό,τι αφορά τον αποϊδρυματισμό και την προώθηση της αυτόνομης διαβίωσης είναι άτομα με αναπηρία ή σε άσχημη κατάσταση υγείας λόγω γήρατος, άτομα που διαβιούν σε δομές ιδρυματικής περίθαλψης, μέλη οικογενειών και φροντιστές ατόμων με αναπηρίες, και τέλος επαγγελματίες και εθελοντές του τομέα κοινωνικής φροντίδας.
ΔΡΑΣΕΙΣ – ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
Για την εξυπηρέτηση των στρατηγικών στόχων του ΥΥΚΑ προβλέπεται η υλοποίηση δύο δράσεων, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν ως προς τις λειτουργικές τους δαπάνες από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο με 300 εκατ. ?, ενώ οι υποδομές των νέων δομών θα χρηματοδοτηθούν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων 2007-2013, και έχουν ως εξής:
Δράση 1: Εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της Ψυχικής Υγείας.
Δράση 2: Αποϊδρυματισμός ΑΜΕΑ και πολιτικές προώθησης στην αυτόνομη διαβίωση.
Αναλυτικότερα:
Δράση 1: Εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της Ψυχικής Υγείας
Στη συγκεκριμένη Δράση προβλέπονται οι ακόλουθες παρεμβάσεις/ κατηγορίες πράξεων:
• Ψυχοκοινωνική αποκατάσταση – Πρόληψη της μετάπτωσης σε χρονιότητα των νέων περιστατικών – Αποκατάσταση ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας που διαβιούν στην κοινότητα.
• Εξασφάλιση της συνεχούς φροντίδας – Μετασχηματισμός Ψυχιατρικών Νοσοκομείων – Ολοκλήρωση της κάλυψης των αναγκών περίθαλψης σε κοινοτικές δομές.
• Οριζόντια- διατομεακά προγράμματα πρόληψης των διαταραχών σε επιλεγμένους πληθυσμούς «υψηλού κινδύνου», προαγωγής της ψυχικής υγείας, κινητοποίησης εθελοντών, ενίσχυσης της συλλογικής έκφρασης των χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας και συνηγορίας, ενημέρωσης-εκπαίδευσης του κοινού και καταπολέμησης του στίγματος και των προκαταλήψεων.
• Παρακολούθηση, προτυποποίηση, αξιολόγηση και πιστοποίηση υπηρεσιών ψυχικής υγείας και κατάρτιση επαγγελματιών και στελεχών άλλων τομέων.
Δράση 2: Αποϊδρυματισμός ΑΜΕΑ και πολιτικές προώθησης στην αυτόνομη διαβίωση
Ο μέγιστος αριθμός ατόμων που εκτιμάται ως βάση υπολογισμού των δεδομένων αποϊδρυματοποίησης μέσω της ανάπτυξης ενός Εθνικού Δικτύου Δομών την περίοδο 2007-2013 ανέρχεται σε 2.010 άτομα για τον υπολογισμό των αντίστοιχων Δεικτών των Δραστηριοτήτων των μονάδων Κοινωνικής Ένταξης και Αποκατάστασης (ΜΚΕΑ).
Για τις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ), οι οποίες αφορούν ΑΜΕΑ που διαβιούν με την οικογένεια, δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα επίσημα στοιχεία και εκτιμάται ότι ο αριθμός τους ανέρχεται στα 10.000 άτομα περίπου, λαμβάνοντας υπόψη:
α) το γενικό πληθυσμό ΑΜΕΑ της χώρας,
β) το ποσοστό του παραπάνω πληθυσμού που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες πρόνοιας και αφορούν άτομα κάτω από το όριο της φτώχειας και
γ) το ποσοστό του πληθυσμού που θεωρείται ότι μπορεί να θεωρηθεί επωφελούμενος πληθυσμός για τις ΣΥΔ.
Η ανάπτυξη ενός «ανοικτού» μοντέλου περίθαλψης κοινωνικής φροντίδας που θα αξιοποιήσει τα αποτελέσματα της πιλοτικής εφαρμογής των παρεμβάσεων του Γ’ ΚΠΣ επιβάλλει πλέον την υιοθέτηση νέων στρατηγικών αποϊδρυματισμού, οι οποίες θα συνδυασθούν με συντονισμένες πολιτικές πρόληψης των διαδικασιών παραπομπής και διαβίωσης σε δομές κλειστής φροντίδας.
Οι στρατηγικές αυτές ενσωματώνουν διαστάσεις πρόληψης, φροντίδας και αποκατάστασης, προωθώντας τις σύγχρονες απαιτήσεις βιωσιμότητας και αποτελεσματικότητας των συστημάτων κοινωνικής φροντίδας που αναδεικνύονται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Μοντέλο.
Στη συγκεκριμένη Δράση προβλέπονται οι εξής παρεμβάσεις/ κατηγορίες πράξεων:
Α: Πρόληψη του ιδρυματισμού και του στιγματισμού ατόμων με προβλήματα αναπηρίας
Β: Ανάπτυξη στρατηγικών αποϊδρυματισμού.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Τα αναμενόμενα αποτελέσματα των προτεινόμενων παρεμβάσεων του ΕΠ, σε ό,τι αφορά την εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της ψυχικής υγείας κατηγοριοποιούνται ως εξής:
Για τα άμεσα ωφελούμενα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας:
• Επίτευξη υψηλού βαθμού κοινωνικής ενσωμάτωσης και (επαν)ένταξής τους στην αγορά εργασίας και επίτευξη υψηλού βαθμού αυτονομίας και κοινωνικοοικονομικής δραστηριότητας.
• Ελαχιστοποίηση ή/ και εξάλειψη των κινδύνων απομάκρυνσης και αποκλεισμού των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας από την αγορά εργασίας και μεγιστοποίηση των ευκαιριών αξιοπρεπούς διαβίωσης αυτών μέσα στο οικογενειακό, κοινωνικό και εργασιακό τους περιβάλλον.
• Μείωση και εξάλειψη των προβλημάτων που δημιουργεί το στίγμα, οι διακρίσεις και τα αρνητικά κοινωνικά στερεότυπα για τα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας.
• Αναμόρφωση του προνοιακού μοντέλου (από το προστατευτικό μοντέλο κλειστής φροντίδας, σε ανοιχτές αποκεντρωμένες δομές στήριξης και φροντίδας μέσα στην κοινότητα).
Για τα άμεσα ωφελούμενα άτομα με αναπηρίες, που διαβιούν σε ίδρυμα ή απειλούνται με εγκλεισμό σε ίδρυμα:
• Αποϊδρυματοποίηση και επανένταξη τουλάχιστον του 10% των ΑΜΕΑ που διαβιούν σε κλειστές δομές περίθαλψης και πρόληψη ιδρυματοποίησης τουλάχιστον 17% των ΑΜΕΑ, που απειλούνται με ιδρυματισμό.
• Κοινωνική επανένταξη ΑΜΕΑ με τη συμμετοχή της κοινότητας μέσω προγραμμάτων ψυχοκοινωνικής στήριξης και κοινωνικής συμμετοχής, καθώς και εναλλακτικών μορφών απασχόλησης.
• Προετοιμασία των περιθαλπομένων αλλά και του προσωπικού που ήδη εργάζεται στα ιδρύματα, για την ένταξή τους σε δομές ημιαυτόνομης και αυτόνομης διαβίωσης.
• Αποδοχή της κοινότητας και στήριξη της προσπάθειας για την προετοιμασία ένταξης στην κοινωνική και οικονομική ζωή των ΑΜΕΑ.
• Ανάπτυξη Μονάδων Αξιολόγησης της αναπηρίας και εφαρμογή για την αξιολόγηση χιλιάδων αναπήρων.
Για τις οικογένειες και τους φροντιστές των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας και ΑΜΕΑ:
• Επίτευξη υψηλού βαθμού αποφόρτισης των οικογενειών και των φροντιστών, και ιδιαίτερα των γυναικών, ώστε να παραμείνουν ενεργοί πολίτες στο κοινωνικό και εργασιακό πεδίο.
• Απόκτηση δεξιοτήτων αποτελεσματικής αντιμετώπισης του «φορτίου φροντίδας» των ατόμων με προβλήματα ψυχικής ή σωματικής υγείας με αποτέλεσμα την ενδυνάμωση και την κινητοποίηση των ασθενών και των συγγενών τους.
Για το ανθρώπινο κεφάλαιο του τομέα:
• Βελτιστοποίηση της συμμετοχής των επαγγελματιών ψυχικής υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης, αλλά και στελεχών άλλων τομέων και εθελοντών, στις παρεμβάσεις για την ψυχική υγεία και τον αποϊδρυματισμό ΑΜΕΑ, με όρους αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας
• Δημιουργία ή/ και διατήρηση άνω των 5.000 θέσεων εργασίας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ
Μέσω της απαρτίωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών σε επίπεδο Τομέα Ψυχικής Υγείας και του εκσυγχρονισμού των συστημάτων κοινωνικής προστασίας και κοινωνικο-οικονομικής ένταξης θα επιτευχθεί αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών. Εκτός όμως από τα παραπάνω οφέλη, θα υπάρξουν θετικές επιπτώσεις για την κοινωνία ευρύτερα, μέσω της ενίσχυσης της κοινωνικής αλληλεγγύης, της βελτίωσης των όρων και προϋποθέσεων αποδοχής της διαφορετικότητας και, εντέλει, της διεύρυνσης της κοινωνικής συνοχής.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ε.Ε., Βρυξέλλες, Ιανουάριος, 2004
- Έκθεση Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βρυξέλλες, Ιανουάριος, 2004
- Έκθεση Συνοχής Ε.Ε., Eurostar, Φεβρουάριος, 2004
- HELLIOS- Πρόγραμμα για τα μειονεκτούντα άτομα, περιοδική επιθεώρηση της Επιτροπής των Ε.Κ., Βρυξέλλες, 1989
- Οδηγός του πολίτη με ειδικές ανάγκες, εκδ. Υπουργείο Εσωτερικών Δημ. Διοίκησης & Αποκέντρωσης, Αθήνα, 2001
- Πρωτοπαπά Α., «Η δημιουργία επιπρόσθετων ευκαιριών απασχόλησης για τα άτομα με ειδικές ανάγκες», εκδ. Υπουργείου Εργασίας- Ο.Α.Ε.Δ., ΙΙΙ μέρος, Αθήνα, 1988
- Χαρτοκόλλης Π., «Προβλήματα γύρω από την κοινωνική αποκατάσταση ψυχικών αναπηριών», Αθήνα, 1981
Σχετικά
Απρ 14 2009
Κοινωνική επανένταξη, υποστήριξη Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Β΄ μέρος
Κοινωνική επανένταξη, υποστήριξη ατόμων με ειδικές ανάγκες, Β΄ μέρος
Ψαθάς Δημήτρης, Παιδαγωγός MSc
Η θετική εικόνα του ανθρώπου με ειδικές ανάγκες
Σύμφωνα με πρόσφατη ευρωπαϊκή έρευνα, υπάρχει σοβαρή έλλειψη κατανόησης του τι σημαίνει Άτομα με Ειδικές Ανάγκες. Μεγάλο μερίδιο ευθύνης για αυτό έχουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης καθώς οι εικόνες που προβάλλουν, ασκούν σημαντική επίδραση στον τρόπο που κατανοούμε και αντιμετωπίζουμε τα άτομα με κάποια αναπηρία. Είναι όμως οι εικόνες αυτές θετικές όπως θα έπρεπε, ή αρνητικές;
Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα Μ.Μ.Ε δεν προβάλλουν προς τα έξω τα ΑΜΕΑ όπως θα έπρεπε. Το σύνηθες φαινόμενο είναι να παρουσιάζονται οι άνθρωποι αυτοί σαν υποδεέστεροι, που έχουν χιλιάδες προβλήματα και χρειάζονται τη βοήθειά μας.
Άμεσο αποτέλεσμα αυτού, είναι να αντιμετωπίζουμε αυτούς τους ανθρώπους με οίκτο και ο στιγματισμός τους. Όμως, αυτή είναι η αρνητική συμπεριφορά που δεν αρμόζει στην εικόνα της σημερινή μας κοινωνίας.
Θετική εικόνα όλων αυτών, σημαίνει ότι πρέπει να προβάλλονται οι άνθρωποι με αναπηρία μέσω των καθημερινών διεκδικήσεών τους, μέσω της καθημερινής συμμετοχής τους στην κοινωνική ζωή.
Να προβάλλονται ως ενεργοί, διεκδικητικοί πολίτες που έχουν λαχτάρα να ζήσουν απόλυτα φυσιολογικά και όχι ως παθητικοί αποδέκτες οίκτου. Πρέπει να αντιμετωπίζονται ως άνθρωποι που έχουν ίσα δικαιώματα με όλους και όχι ως αντικείμενα φιλανθρωπίας.
Σημαντικό πρώτο βήμα σε αυτήν την προσπάθεια, αποτελεί η αλλαγή του τρόπου με τον οποίο αποκαλούνται τα ΑΜΕΑ. Έτσι, τη θέση του τίτλου «ΑΜΕΑ», μπορεί να πάρουν οι εξής πολύ πιο εύηχες φράσεις:
Κοινωνικός Αποκλεισμός
Ο Κοινωνικός Αποκλεισμός αποτυπώνει το φαινόμενο του αποκλεισμού ενός αυξανόμενου αριθμού πληθυσμιακών ομάδων, τόσο από την αγορά εργασίας, όσο και ευρύτερα από την συμμετοχή τους «στο κοινωνικό γίγνεσθαι».
Αναμφίβολα τα άτομα με αναπηρία είναι μια ομάδα πληθυσμού που είναι εκτεθειμένη στον κίνδυνο της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Ο κοινωνικός αποκλεισμός των ατόμων με αναπηρία οφείλεται στον τρόπο οργάνωσης των κοινωνιών, ο οποίος είναι τέτοιος ώστε συχνά τα άτομα με αναπηρία βιώνουν τη διάκριση στην καθημερινή τους ζωή. Η διάκριση βασίζεται από τη μία πλευρά στην προκατάληψη της κοινωνίας και από την άλλη στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία για την πλήρη συμμετοχή τους στην κοινωνία.
Τόσο ο στιγματισμός όσο και τα εμπόδια που συναντούν τα άτομα με αναπηρία στην καθημερινή τους ζωή βρίσκονται σε άμεση συνάρτηση με το είδος και τη βαρύτητα της αναπηρίας. Το στίγμα δεν αφορά μόνο το άτομο που νοσεί αλλά και την οικογένειά του. Συνεπώς επιβαρύνεται η κατάσταση του ατόμου, περιπλέκονται οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια και δυσχεραίνει ο βίος και των δύο στην κοινότητα.
Hur JetonCasinos förklarar onlinecasinots utveckling på den svenska marknaden
Den svenska onlinecasinobranschen har genomgått en remarkabel transformation sedan spelregleringen trädde i kraft den 1 januari 2019. Genom att studera hur aktörer och analysplattformar dokumenterar marknadsutvecklingen går det att förstå inte bara hur branschen förändrats tekniskt och regulatoriskt, utan också hur spelvanorna hos svenska konsumenter har skiftat i grunden. Det handlar om en marknad som gick från ett system dominerat av statliga monopol och oreglerade utländska operatörer, till ett licensierat ekosystem med tydliga spelgränser, självexklusionsverktyg och konsumentskyddskrav. Denna förändring är komplex och påverkar allt från betalningsmetoder och spelutbud till marknadsföringsstrategi och ansvarsfullt spelande.
Från monopol till licensmarknad – den regulatoriska revolutionen 2019
Innan den svenska spelmarknaden öppnades för privata aktörer var det i praktiken Svenska Spel och ATG som dominerade det lagliga spelutbudet. Parallellt med detta existerade ett stort antal utländska onlinecasinon som riktade sig mot svenska spelare utan att ha någon formell licens på den inhemska marknaden. Spelinspektionen, som grundades 2019 som tillsynsmyndighet, fick i uppdrag att hantera licensansökningar, övervaka operatörerna och säkerställa att spellagen efterlevdes.
Spellagen (SFS 2018:1138) innebar att alla operatörer som ville erbjuda speltjänster till svenska konsumenter måste ansöka om licens hos Spelinspektionen. Licensen kräver bland annat att operatören erbjuder verktyg för spelgränser, att marknadsföring sker på ett måttfullt sätt och att spelare kan registrera sig i Spelpaus – det nationella självexklusionsregistret. Spelpaus lanserades i samband med reformen och har sedan dess registrerat hundratusentals svenska spelare som valt att pausa sitt spelande under kortare eller längre perioder.
Under det första halvåret efter licensmarknaden öppnade beviljades drygt 80 licenser. Antalet har sedan dess fluktuerat, men marknaden stabiliserades relativt snabbt. En central observation som branschanalytiker gjort är att reformen faktiskt lyckades med en av sina primära målsättningar: att kanalisera spelandet från oreglerade aktörer till licensierade operatörer. Spelinspektionens egna rapporter visar att kanaliseringsgraden, alltså andelen spelande som sker hos licensierade aktörer, successivt ökat och vid mätningar runt 2022–2023 låg på uppemot 85–90 procent för onlinecasinospel.
Det är dock viktigt att notera att reformen inte enbart handlade om att skapa en öppen marknad – den innehöll också restriktioner som påverkat hur operatörer kan kommunicera med spelare. Bonusreglerna är ett tydligt exempel. Under lång tid tilläts operatörer på den svenska marknaden att erbjuda välkomstbonusar enbart till nya spelare och med strikta begränsningar. Dessa regler ändrades och skärptes ytterligare under pandemin 2020, när regeringen temporärt begränsade bonusar och insättningsgränser för att motverka ett ökat riskbeteende hos spelare. Dessa temporära åtgärder upphörde i november 2021, men diskussionen om hur bonusar ska regleras fortsätter att vara central i branschen.
Betalningsmetodernas roll i marknadsutvecklingen
En aspekt av onlinecasinots utveckling som ofta underskattas är betalningsinfrastrukturens betydelse. I Sverige har Swish blivit en dominerande betalningsmetod i vardagslivet, men dess integration med onlinecasinon har varierat beroende på bankernas riktlinjer och operatörernas tekniska lösningar. Bankerna har historiskt sett haft en restriktiv hållning gentemot transaktioner till spelbolag, vilket skapat ett utrymme för alternativa betalningslösningar.
E-plånböcker och digitala betalningsmetoder har därför fått en framträdande roll på den svenska casinomarknaden. Lösningar som Trustly, som möjliggör direkta bankbetalningar utan att spelaren behöver dela sina kortuppgifter med casinot, har blivit standardlösning hos de flesta licensierade operatörer. Trustly är för övrigt ett svenskt bolag grundat 2008, vilket gör det extra relevant i ett nordiskt sammanhang. Metoden möjliggör snabba insättningar och uttag direkt till och från bankkontot, vilket spelarna generellt upplevt som mer transparent och säkert.
Parallellt har alternativa betalningslösningar som Jeton och liknande digitala plånböcker etablerat sig som komplement för spelare som söker ytterligare ett lager av integritet eller flexibilitet. Sajter som analyserar dessa betalningsalternativ i ett casinosammanhang, exempelvis https://jeton-casinos.com, dokumenterar hur marknaden anpassat sig till konsumenternas varierande preferenser och hur operatörerna integrerar olika betalningslösningar i sina plattformar. Denna typ av analyser är värdefull eftersom den synliggör hur tekniska och finansiella faktorer samverkar med spelregleringen.
En viktig förändring som påverkat betalningslandskapet är kravet på verifiering av spelaridentitet. Enligt de svenska spelreglerna måste operatörer säkerställa att spelare är identifierade och att de inte är registrerade i Spelpaus innan transaktioner genomförs. Detta har lett till att BankID blivit en central del av registrerings- och inloggningsprocessen hos de flesta svenska casinon. BankID-integrationen har i sin tur påverkat hur snabbt spelare kan komma igång och hur friktionsfri upplevelsen är, vilket är en faktor som operatörerna aktivt arbetat med att optimera.
Kryptovalutor har diskuterats som ett potentiellt betalningsalternativ inom onlinecasinobranschen globalt, men på den svenska marknaden är situationen mer komplex. Spelinspektionen har inte explicit förbjudit kryptovalutor, men de regulatoriska kraven på identifiering och transaktionsspårbarhet gör det svårt för licensierade operatörer att integrera anonyma kryptovalutatransaktioner. De flesta licensierade svenska casinon erbjuder därför inte kryptovalutor som betalningsmetod, även om det finns oreglerade aktörer som vänder sig till svenska spelare med sådana alternativ.
Spelutbudet och teknologins påverkan på konsumentbeteendet
Utöver regulatoriska och finansiella faktorer har den teknologiska utvecklingen haft en djupgående inverkan på hur onlinecasinon ser ut och fungerar på den svenska marknaden. Mobilspelande är numera normen snarare än undantaget. Enligt branschdata sker en majoritet av alla casinosessioner via mobiltelefon, vilket tvingat operatörer att prioritera mobilanpassning i allt från spelgränssnitt till kundtjänstlösningar.
Livecasinon har vuxit kraftigt som segment och representerar en av de mest intressanta förändringarna i spelutbudet. Teknologin bakom livecasinon har utvecklats från relativt enkla videosändningar av kortspel till sofistikerade produktioner med professionella spelledare, flera kameravinklar och interaktiva funktioner. Leverantörer som Evolution Gaming, ett bolag med rötter i Sverige och grundat 2006, har spelat en central roll i att driva denna utveckling. Evolution är noterat på Nasdaq Stockholm och är ett av de mest värdefulla spelbolagen i Europa, vilket illustrerar hur den svenska marknaden inte bara konsumerar utan också producerar central infrastruktur för den globala casinobranschen.
Spelautomater, eller slots, förblir det dominerande spelsegmentet volymsmässigt. Leverantörer som NetEnt, Thunderkick och Play’n GO – alla med svenska rötter – har bidragit till att forma det globala utbudet av onlineslots. NetEnt grundades 1996 och var tidigt ute med att erbjuda HTML5-baserade spel som fungerade sömlöst på mobila enheter. Denna teknologiska förmåga har bidragit till att svenska spelbolag haft ett globalt inflytande som vida överstiger landets folkmängd.
Ansvarsfullt spelande har blivit ett allt mer integrerat element i spelplattformarnas design, delvis drivet av regulatoriska krav och delvis av en ökad medvetenhet hos operatörerna om de sociala konsekvenserna av problematiskt spelande. Verktyg som tidsgränser, förlustgränser, insättningsgränser och möjligheten att ta en paus är numera standardfunktioner som måste finnas tillgängliga och enkelt åtkomliga. Spelinspektionen genomför regelbundna granskningar av hur väl dessa verktyg implementerats och fungerar i praktiken, och operatörer som brister kan få böter eller i värsta fall förlora sin licens.
Artificiell intelligens och maskininlärning börjar också hitta applikationer inom den svenska casinobranschen, framförallt inom kundtjänst via chatbotar och inom riskhantering för att identifiera spelmönster som kan indikera problematiskt beteende. Dessa teknologier befinner sig fortfarande i ett relativt tidigt skede av implementering på casinoplattformar, men representerar en tydlig riktning för hur branschen kommer att utvecklas under de kommande åren.
Marknadens konsolidering och framtida utmaningar
Den svenska casinomarknaden har sedan öppningen 2019 genomgått en tydlig konsolideringsfas. Initialt sökte sig många aktörer in på marknaden med förhoppningen om att ta marknadsandelar i ett nyreglerat segment, men konkurrensen visade sig vara hård och kostnaderna för att upprätthålla en licens, hantera regulatoriska krav och marknadsföra sig på ett godkänt sätt var högre än många kalkylerat med. Resultatet har blivit att ett antal operatörer lämnat marknaden eller slagits ihop med större aktörer.
Stora spelkoncerner som Kindred Group, Betsson och LeoVegas – alla med starka svenska kopplingar – har konsoliderat sina positioner och investerat i att bygga upp robusta compliance-funktioner och kundskyddsverktyg. LeoVegas förvärvades av MGM Resorts International 2022 för drygt 6 miljarder kronor, vilket illustrerar hur attraktiva välskötta svenska spelbolag blivit för globala aktörer. Kindred Group meddelade under 2023 att de avser att avyttra sina varumärken och fokusera på en mer strömlinjeformad verksamhet, vilket är ytterligare ett tecken på den pågående konsolideringen.
En utmaning som branschen brottas med är den fortsatta existensen av oreglerade aktörer som riktar sig mot svenska spelare. Trots att Spelinspektionen kan blockera betalningar till och från icke-licensierade casinon via samarbete med banker och betaltjänstleverantörer, finns det alltid tekniska vägar runt dessa blockeringar, exempelvis via VPN-tjänster eller alternativa betalningskanaler. Hur myndigheter och operatörer ska hantera detta problem på ett effektivt sätt är en fråga som fortfarande saknar ett fullgott svar.
Skattemässigt betalar licensierade spelbolag 18 procent spelskatt på bruttospelintäkterna i Sverige. Denna skattesats har diskuterats ur flera perspektiv – från operatörernas sida som ett konkurrenshinder gentemot oreglerade aktörer, och från statens sida som en intäktskälla som bidrar till finansieringen av offentliga tjänster. Spelinspektionens årsredovisningar visar att skatteintäkterna från spelmarknaden uppgått till miljardbelopp, vilket ger politikerna incitament att värna om ett fungerande licenssystem.
En annan dimension av framtida utmaningar är marknadsföringens roll. Spelreklamen på svenska medier har under åren efter regleringen blivit ett återkommande diskussionsämne. Branschorganisationen Branschföreningen för Onlinespel (BOS) har arbetat för självreglering, bland annat genom ett frivilligt åtagande om att begränsa reklam under dagtid och i sammanhang där barn kan exponeras. Trots detta har kritiken från bland annat idrottsrörelsen och konsumentorganisationer fortsatt, och politiska krav på ytterligare restriktioner har lyfts fram i riksdagsdebatter.
Sammanfattningsvis visar utvecklingen av den svenska onlinecasinomarknaden hur ett komplext samspel mellan lagstiftning, teknologi, konsumentbeteende och affärsstrategier formar en bransch i ständig förändring. Från monopolets era till ett licensierat och relativt välfungerande system har Sverige på relativt kort tid genomfört en av de mer genomgripande spelreformerna i Europa. Plattformar och analyskällor som dokumenterar dessa förändringar – inklusive hur betalningslösningar, spelutbud och regulatoriska ramverk samverkar – bidrar till en mer informerad diskussion om vart branschen är på väg och vilka utmaningar som återstår att lösa för att skydda konsumenter och säkerställa marknadens långsiktiga legitimitet.
Εάν το άτομο συμμερίζεται το στίγμα σε βάρος του, όπως συμβαίνει συχνά, τότε μιλάμε για αυτοστιγματισμό. Στην περίπτωση αυτή το άτομο έχει αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό του (αδύναμος, ανάξιος), δοκιμάζει αρνητικά συναισθήματα (χαμηλή αυτοεκτίμηση, αναποτελεσματικός) και τέλος η συμπεριφορά του είναι ανάλογη των διακρίσεων που υφίσταται (δεν προσπαθεί και αποτυγχάνει στη δημιουργία σχέσεων με τους άλλους, στην αναζήτηση εργασίας). Η ανάκτηση της αυτοπεποίθησης αποτελεί δύσκολο αλλά ουσιαστικό μέρος της ψυχολογικής υποστήριξης του ατόμου.
Οι στρατηγικές για την καταπολέμηση του στίγματος και των συνεπειών του μπορεί να διακριθούν σε τρεις μορφές: α) διαμαρτυρία προς τα Μ.Μ.Ε. και παράλληλη ενημέρωση για τα δικαιώματα, β) αγωγή κοινότητας για την τροποποίηση των αρνητικών προκαταλήψεων, γ) η κοινωνική επαφή, γνωριμία και εξοικείωση με τα άτομα.
Τα άτομα με αναπηρία αποτελούν μία ανομοιογενή ομάδα πληθυσμού, οι ανάγκες των οποίων διαφοροποιούνται. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να επιδειχθεί στα άτομα με αναπηρία που δεν μπορούν να αυτό-εκπροσωπηθούν, όπως είναι τα άτομα με αυτισμό, με νοητική υστέρηση, με πολλαπλές αναπηρίες, τα οποία χρειάζονται υποστηρικτικές υπηρεσίες στην καθημερινή τους ζωή.
Η έκταση και η ταχύτητα των τεχνολογικών μεταβολών, που επέρχονται στους περισσότερους κλάδους της οικονομίας, οδηγούν σε μεγαλύτερη επιλεκτικότητα της Αγοράς Εργασίας και επομένως στην αύξηση των κινδύνων Κοινωνικού Αποκλεισμού. Ο Κοινωνικός Αποκλεισμός εμφανίζεται σαν χαρακτηριστικό κυρίως των περισσότερο τρωτών εργαζομένων ή εκείνων που θα προσαρμοστούν δυσκολότερα στις μεταβολές αυτές, ιδίως εξαιτίας:
Πάρα πολύ συχνά τα παραπάνω δεδομένα εμφανίζονται συσσωρευμένα σε ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, όπως είναι τα άτομα με ειδικές ανάγκες.
Την τελευταία περίπου δεκαετία η ποιότητα ζωής, η κατοχύρωση δικαιωμάτων και η συμμετοχή στο κοινωνικό γίγνεσθαι των ειδικών πληθυσμιακών ομάδων (ΑΜΕΑ & άτομα τρίτης ηλικίας) αποτελούν βασικές προτεραιότητες στην ημερησία διάταξη των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και αρκετών χωρών-μελών. Παρά τα σοβαρά προβλήματα που υφίστανται, διαπιστώνεται πλέον τόσο η ξεκάθαρη πολιτική βούληση, όσο και η ουσιαστική λήψη πρωτοβουλιών για τη βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης.
Κοινωνική ένταξη
Σήμερα είναι συνεχώς διευρυνόμενη η απαίτηση για συστηματική συμβολή και συνεργασία όλων των παραγόντων της Αγωγής (Οικογένειας, Σχολείου, Εκκλησίας, Κοινωνίας, Πολιτείας) στην προσπάθεια επίλυσης του σύνθετου προβλήματος της κοινωνικής ένταξης των ΑΜΕΑ. Η προσπάθεια θα καταβάλλεται όχι μόνο από την πλευρά του ιδίου του ΑΜΕΑ, αλλά και από την πλευρά των λοιπών μελών της οποιασδήποτε υποομάδας του κοινωνικού συνόλου, για την αυτόνομη και ανεξάρτητη συμμετοχή του στο κοινωνικό γίγνεσθαι.
Σημειώνουμε ότι χρησιμοποιούμε τον όρο κοινωνική ένταξη με το συνήθως εννοούμενο ή θεωρούμενο ως εννοιολογικό περιεχόμενό του, αυτό της κοινωνικής ενσωμάτωσης. Η κοινωνική ενσωμάτωση είναι το αποτέλεσμα των διαδικασιών κοινωνικοποίησης, η οποία περιλαμβάνει ενέργειες που ξεκινούν από την εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση, τον επαγγελματικό προσανατολισμό και τη λειτουργική αποκατάσταση και ολοκληρώνονται με την επαγγελματική αποκατάσταση (αρχική ή επαγγελματική επανένταξη). Προϋπόθεση για κάθε περίπτωση είναι η αλληλοαποδοχή και η αλληλοαναγνώριση της ισοτιμίας όλων των μελών ενός συνόλου ή όλων των υποσυνόλων ενός συνόλου, δηλαδή η εξομοίωσή τους ως προς τη συμμετοχή τους στους κανόνες των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων, βάσει των οποίων λειτουργεί ένα περιβάλλον (οικογενειακό, σχολικό, εργασιακό, κοινωνικό).
Σύμφωνα με διάφορες προσεγγίσεις, για τη συμβολή της εργασίας στην επιβίωση και την ολοκλήρωση του ανθρώπου και της κοινωνίας, η εργασία παρέχει στον άνθρωπο, μεταξύ των άλλων, και τα εξής:
α) Ευκαιρίες να καλλιεργήσει και να αναπτύξει τις ικανότητές του, οι οποίες συμβάλλουν στην ανάπτυξη και τη μορφοποίηση της προσωπικότητάς του.
β) Δυνατότητες δημιουργίας ουσιαστικών σχέσεων με τα άλλα μέλη του κοινωνικού συνόλου, και οι σχέσεις αυτές,
γ) συνεπάγονται την ύπαρξη και λειτουργία της κοινωνίας αυτής και αντιστρόφως η ύπαρξη και η λειτουργία της κοινωνίας επιβάλλει τη δημιουργία των σχέσεων αυτών, οι οποίες και οδηγούν,
δ) Στην κοινωνική ενσωμάτωση του ανθρώπου.
Όμως, παρόλη την αναγκαιότητα κοινωνικής συμβίωσης των ανθρώπων, μέσω των δυνατοτήτων που προσφέρει η μέσω της εργασίας συμμετοχή στο κοινωνικό γίγνεσθαι, πολλοί άνθρωποι, για διάφορους λόγους (υποκειμενικούς ή και αντικειμενικούς) δεν έχουν ίσες ευκαιρίες προετοιμασίας και αναλογικής συμμετοχής σ’ αυτό. Η απουσία ορισμένων ανθρώπων από το κοινωνικό γίγνεσθαι έχει ως συνέπεια, είτε να μην αποκτούν οι άνθρωποι αυτοί προσωπική ταυτότητα (ελεύθερης προσωπικότητας) και να αλλοτριώνονται εξαρτώμενοι από το κατά συγκυρία περιβάλλον (οικογενειακό, ιδρυματικό, φιλανθρωπικό, παροχών κ.λπ.), είτε να περιθωριοποιούνται, να εξαθλιώνονται και να αποκόπτονται ή να απορρίπτονται από αυτό.
Κατά συνέπεια, η αγωγή και οι παράγοντες της αγωγής οφείλουν να προετοιμάζουν όλα τα μέλη, που συναπαρτίζουν την κοινωνία των ανθρώπων, έτσι ώστε η ελεύθερη και υπεύθυνη προσωπικότητα: α) Να καλλιεργείται με την ελεύθερη (στην οικογένεια και την κοινωνία) και την κατά σύστημα αγωγή (στις εκπαιδευτικές μονάδες γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης). β) Να ενεργοποιείται με την εργασιακή- επαγγελματική- οικονομική ένταξη, ανάλογα με το ενδιαφέρον, που θα υπάρχει εκ μέρους του κάθε ανθρώπου, αλλά και τις υφιστάμενες υποκειμενικές και, κυρίως, αντικειμενικές δυνατότητες. γ) Να ενεργεί αμφίδρομα, δηλαδή τόσο προς την κατεύθυνση του άλλου, με τη συνεργασία των ΑΜΕΑ και των εκπροσώπων τους και με την αλληλοαποδοχή ΑΜΕΑ και μη ΑΜΕΑ, όσο και προς την κατεύθυνση του εαυτού του. Η αλληλοαποδοχή οδηγεί και στη μη παρεμπόδιση του ΑΜΕΑ εκ μέρους του μη ΑΜΕΑ, υπό τη μορφή στέρησης κάποιων δικαιωμάτων (εκπαίδευσης, αποκατάστασης, ένταξης), καθώς και στη μη παγίωση παροχών ή άλλων ενισχύσεων που οδηγούν σε οποιαδήποτε μορφή εξάρτησης.
Η πρόληψη και η καταπολέμηση του αποκλεισμού από τον εργασιακό και κοινωνικό βίο ομάδων πληθυσμού που αντιμετωπίζουν σύνθετα προβλήματα υγείας (αναπηρία, ψυχική νόσο κ.ά.) αποτελούν τη βάση του στρατηγικού σχεδιασμού του Άξονα 4 του ΕΠ «Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού» 2007-2013. Στους γενικούς στόχους του Άξονα περιλαμβάνονται η αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας σύμφωνα με τον Εθνικό σχεδιασμό, καθώς και η περαιτέρω προώθηση ενός νέου λειτουργικού μοντέλου ανοιχτής φροντίδας των ΑΜΕΑ.
ΟΜΑΔΕΣ ΑΜΕΣΑ ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΩΝ
Οι ομάδες-στόχοι του Άξονα αντιστοιχούν σε κατηγορίες του πληθυσμού που αντιμετωπίζουν μείζονα κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού εξαιτίας σωρευτικών παραγόντων, καθώς επίσης και οι εμπλεκόμενοι στη διαδικασία φροντίδας τους.
Οι ωφελούμενοι των παρεμβάσεων σε ό,τι αφορά την εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της ψυχικής υγείας είναι άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας που διαβιούν στην κοινότητα, χρόνιοι ψυχικά ασθενείς με μακρόχρονη νοσηλεία, μέλη οικογενειών και φροντιστές ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας, καθώς και εθελοντές του τομέα της ψυχικής υγείας.
Οι ωφελούμενοι των παρεμβάσεων σε ό,τι αφορά τον αποϊδρυματισμό και την προώθηση της αυτόνομης διαβίωσης είναι άτομα με αναπηρία ή σε άσχημη κατάσταση υγείας λόγω γήρατος, άτομα που διαβιούν σε δομές ιδρυματικής περίθαλψης, μέλη οικογενειών και φροντιστές ατόμων με αναπηρίες, και τέλος επαγγελματίες και εθελοντές του τομέα κοινωνικής φροντίδας.
ΔΡΑΣΕΙΣ – ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
Για την εξυπηρέτηση των στρατηγικών στόχων του ΥΥΚΑ προβλέπεται η υλοποίηση δύο δράσεων, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν ως προς τις λειτουργικές τους δαπάνες από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο με 300 εκατ. ?, ενώ οι υποδομές των νέων δομών θα χρηματοδοτηθούν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων 2007-2013, και έχουν ως εξής:
Δράση 1: Εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της Ψυχικής Υγείας.
Δράση 2: Αποϊδρυματισμός ΑΜΕΑ και πολιτικές προώθησης στην αυτόνομη διαβίωση.
Αναλυτικότερα:
Δράση 1: Εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της Ψυχικής Υγείας
Στη συγκεκριμένη Δράση προβλέπονται οι ακόλουθες παρεμβάσεις/ κατηγορίες πράξεων:
• Ψυχοκοινωνική αποκατάσταση – Πρόληψη της μετάπτωσης σε χρονιότητα των νέων περιστατικών – Αποκατάσταση ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας που διαβιούν στην κοινότητα.
• Εξασφάλιση της συνεχούς φροντίδας – Μετασχηματισμός Ψυχιατρικών Νοσοκομείων – Ολοκλήρωση της κάλυψης των αναγκών περίθαλψης σε κοινοτικές δομές.
• Οριζόντια- διατομεακά προγράμματα πρόληψης των διαταραχών σε επιλεγμένους πληθυσμούς «υψηλού κινδύνου», προαγωγής της ψυχικής υγείας, κινητοποίησης εθελοντών, ενίσχυσης της συλλογικής έκφρασης των χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας και συνηγορίας, ενημέρωσης-εκπαίδευσης του κοινού και καταπολέμησης του στίγματος και των προκαταλήψεων.
• Παρακολούθηση, προτυποποίηση, αξιολόγηση και πιστοποίηση υπηρεσιών ψυχικής υγείας και κατάρτιση επαγγελματιών και στελεχών άλλων τομέων.
Δράση 2: Αποϊδρυματισμός ΑΜΕΑ και πολιτικές προώθησης στην αυτόνομη διαβίωση
Ο μέγιστος αριθμός ατόμων που εκτιμάται ως βάση υπολογισμού των δεδομένων αποϊδρυματοποίησης μέσω της ανάπτυξης ενός Εθνικού Δικτύου Δομών την περίοδο 2007-2013 ανέρχεται σε 2.010 άτομα για τον υπολογισμό των αντίστοιχων Δεικτών των Δραστηριοτήτων των μονάδων Κοινωνικής Ένταξης και Αποκατάστασης (ΜΚΕΑ).
Για τις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ), οι οποίες αφορούν ΑΜΕΑ που διαβιούν με την οικογένεια, δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα επίσημα στοιχεία και εκτιμάται ότι ο αριθμός τους ανέρχεται στα 10.000 άτομα περίπου, λαμβάνοντας υπόψη:
α) το γενικό πληθυσμό ΑΜΕΑ της χώρας,
β) το ποσοστό του παραπάνω πληθυσμού που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες πρόνοιας και αφορούν άτομα κάτω από το όριο της φτώχειας και
γ) το ποσοστό του πληθυσμού που θεωρείται ότι μπορεί να θεωρηθεί επωφελούμενος πληθυσμός για τις ΣΥΔ.
Η ανάπτυξη ενός «ανοικτού» μοντέλου περίθαλψης κοινωνικής φροντίδας που θα αξιοποιήσει τα αποτελέσματα της πιλοτικής εφαρμογής των παρεμβάσεων του Γ’ ΚΠΣ επιβάλλει πλέον την υιοθέτηση νέων στρατηγικών αποϊδρυματισμού, οι οποίες θα συνδυασθούν με συντονισμένες πολιτικές πρόληψης των διαδικασιών παραπομπής και διαβίωσης σε δομές κλειστής φροντίδας.
Οι στρατηγικές αυτές ενσωματώνουν διαστάσεις πρόληψης, φροντίδας και αποκατάστασης, προωθώντας τις σύγχρονες απαιτήσεις βιωσιμότητας και αποτελεσματικότητας των συστημάτων κοινωνικής φροντίδας που αναδεικνύονται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Μοντέλο.
Στη συγκεκριμένη Δράση προβλέπονται οι εξής παρεμβάσεις/ κατηγορίες πράξεων:
Α: Πρόληψη του ιδρυματισμού και του στιγματισμού ατόμων με προβλήματα αναπηρίας
Β: Ανάπτυξη στρατηγικών αποϊδρυματισμού.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Τα αναμενόμενα αποτελέσματα των προτεινόμενων παρεμβάσεων του ΕΠ, σε ό,τι αφορά την εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της ψυχικής υγείας κατηγοριοποιούνται ως εξής:
Για τα άμεσα ωφελούμενα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας:
• Επίτευξη υψηλού βαθμού κοινωνικής ενσωμάτωσης και (επαν)ένταξής τους στην αγορά εργασίας και επίτευξη υψηλού βαθμού αυτονομίας και κοινωνικοοικονομικής δραστηριότητας.
• Ελαχιστοποίηση ή/ και εξάλειψη των κινδύνων απομάκρυνσης και αποκλεισμού των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας από την αγορά εργασίας και μεγιστοποίηση των ευκαιριών αξιοπρεπούς διαβίωσης αυτών μέσα στο οικογενειακό, κοινωνικό και εργασιακό τους περιβάλλον.
• Μείωση και εξάλειψη των προβλημάτων που δημιουργεί το στίγμα, οι διακρίσεις και τα αρνητικά κοινωνικά στερεότυπα για τα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας.
• Αναμόρφωση του προνοιακού μοντέλου (από το προστατευτικό μοντέλο κλειστής φροντίδας, σε ανοιχτές αποκεντρωμένες δομές στήριξης και φροντίδας μέσα στην κοινότητα).
Για τα άμεσα ωφελούμενα άτομα με αναπηρίες, που διαβιούν σε ίδρυμα ή απειλούνται με εγκλεισμό σε ίδρυμα:
• Αποϊδρυματοποίηση και επανένταξη τουλάχιστον του 10% των ΑΜΕΑ που διαβιούν σε κλειστές δομές περίθαλψης και πρόληψη ιδρυματοποίησης τουλάχιστον 17% των ΑΜΕΑ, που απειλούνται με ιδρυματισμό.
• Κοινωνική επανένταξη ΑΜΕΑ με τη συμμετοχή της κοινότητας μέσω προγραμμάτων ψυχοκοινωνικής στήριξης και κοινωνικής συμμετοχής, καθώς και εναλλακτικών μορφών απασχόλησης.
• Προετοιμασία των περιθαλπομένων αλλά και του προσωπικού που ήδη εργάζεται στα ιδρύματα, για την ένταξή τους σε δομές ημιαυτόνομης και αυτόνομης διαβίωσης.
• Αποδοχή της κοινότητας και στήριξη της προσπάθειας για την προετοιμασία ένταξης στην κοινωνική και οικονομική ζωή των ΑΜΕΑ.
• Ανάπτυξη Μονάδων Αξιολόγησης της αναπηρίας και εφαρμογή για την αξιολόγηση χιλιάδων αναπήρων.
Για τις οικογένειες και τους φροντιστές των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας και ΑΜΕΑ:
• Επίτευξη υψηλού βαθμού αποφόρτισης των οικογενειών και των φροντιστών, και ιδιαίτερα των γυναικών, ώστε να παραμείνουν ενεργοί πολίτες στο κοινωνικό και εργασιακό πεδίο.
• Απόκτηση δεξιοτήτων αποτελεσματικής αντιμετώπισης του «φορτίου φροντίδας» των ατόμων με προβλήματα ψυχικής ή σωματικής υγείας με αποτέλεσμα την ενδυνάμωση και την κινητοποίηση των ασθενών και των συγγενών τους.
Για το ανθρώπινο κεφάλαιο του τομέα:
• Βελτιστοποίηση της συμμετοχής των επαγγελματιών ψυχικής υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης, αλλά και στελεχών άλλων τομέων και εθελοντών, στις παρεμβάσεις για την ψυχική υγεία και τον αποϊδρυματισμό ΑΜΕΑ, με όρους αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας
• Δημιουργία ή/ και διατήρηση άνω των 5.000 θέσεων εργασίας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ
Μέσω της απαρτίωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών σε επίπεδο Τομέα Ψυχικής Υγείας και του εκσυγχρονισμού των συστημάτων κοινωνικής προστασίας και κοινωνικο-οικονομικής ένταξης θα επιτευχθεί αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών. Εκτός όμως από τα παραπάνω οφέλη, θα υπάρξουν θετικές επιπτώσεις για την κοινωνία ευρύτερα, μέσω της ενίσχυσης της κοινωνικής αλληλεγγύης, της βελτίωσης των όρων και προϋποθέσεων αποδοχής της διαφορετικότητας και, εντέλει, της διεύρυνσης της κοινωνικής συνοχής.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Κοινοποιήστε:
Σχετικά
By освітній портал • Ειδική Αγωγή 0 • Tags: κοινωνική επανένταξη