Θεάσεις: 22,666
Αυτισμός και Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές
Δρ Δημήτρης Δημητρίου – Παπαβασιλείου MD, PhD, Παιδίατρος – Νευροαναπτυξιολόγος
drdimi@yahoo.com www.paidiatriki.com
Ο Αυτισμός είναι μία ασθένεια η οποία γίνεται ολοένα και πιο αναγνωρίσιμη στην σημερινή κοινωνία, μετά την ανακάλυψη και κατηγοριοποίηση από τον αμερικανό γιατρό Κάννερ και τον αυστριακό Άσπεργκερ πριν περίπου 60 χρόνια και σχετίζεται άμεσα με την νευροαναπτυξιακή εξέλιξη του παιδιού που είναι η προοδευτική
κατάκτηση δεξιοτήτων σε όλους τους τομείς,αντανακλώντας έτσι την ακεραιότητα και ωρίμανση του Νευρικού Συστήματος.
Η έναρξη γίνεται στην πρώιμη παιδική ηλικία όπως αναφέρουν τα κριτήρια Αυτισμού(DMS-IV,1994) προ των 3 ετών και όπως αναφέρεται, σε ειδικές μελέτες του Παν/μιου του Γέιλ, μπορεί να παρατηρηθεί με ειδικά όργανα από την ηλικία των 4 μηνών. Οι περισσότεροι όμως γονείς αντιλαμβάνονται τα αυτιστικά χαρακτηριστικά περίπου στους 18 μήνες. Αυτό γίνεται γιατί περίπου σε εκείνη την ηλικία το παιδί αναμένεται να έχει κατακτήσει συγκεκριμένα ορόσημα όπως στην ομιλία και στην συμπεριφορά, που στον Αυτισμό είναι διαταραγμένα ή παρατηρείται παλινδρόμηση,δηλαδή απώλεια ικανοτήτων που είχε αποκτήσει το παιδί και αυτό είναι ένα γεγονός που δικαίως τρομοκρατεί τον γονέα,ο οποίος δεν φταίει σε τίποτα και συνήθως αναπτύσσει ενοχές και τύψεις.
Kako osnovna blackjack strategija funkcionira prema analizi Kasinovodic stručnjaka
Blackjack je jedna od rijetkih kasino igara u kojoj matematička strategija može mjerljivo smanjiti prednost kuće. Za razliku od ruleta ili slot automata, gdje ishod svake runde ne ovisi o prethodnim potezima, blackjack nudi strukturu u kojoj igrač donosi odluke koje izravno utječu na dugoročni ishod. Osnovna strategija — poznatija kao basic strategy — nije puka intuicija niti skup nasumičnih savjeta. Ona je rezultat matematičke analize milijuna simuliranih rundi, a njezina primjena može prednost kuće svesti na manje od 0,5 posto u standardnim uvjetima igre. Da bi se razumjelo kako ta strategija funkcionira, potrebno je razumjeti matematičke temelje na kojima počiva, ali i ograničenja koja postoje u praktičnoj primjeni za stolovima u živim kasinima i online okruženjima.
Matematički temelji osnovne strategije
Osnovna strategija blackjacka nastala je sredinom 20. stoljeća. Godine 1956. četvorica američkih matematičara — Roger Baldwin, Wilbert Cantey, Herbert Maisel i James McDermott — objavili su rad u časopisu Journal of the American Statistical Association pod naslovom “The Optimum Strategy in Blackjack”. To je bio prvi put da je itko sustavno analizirao igru koristeći statističke metode i ručne kalkulatore. Njihov rad pokazao je da blackjack nije igra sreće u klasičnom smislu — postoji optimalna odluka za svaku kombinaciju igračeve ruke i vidljive kartice dilera.
Osnovna strategija funkcionira tako što za svaku moguću kombinaciju igračeve početne ruke (od tvrde 8 do tvrde 20, meke ruke s asom, te parova) i svake moguće vidljive kartice dilera (od 2 do asa) definira jednu od sljedećih akcija: uzmi kartu (hit), stani (stand), udvostruči ulog (double down), podijeli par (split) ili predaj ruku (surrender). Ove preporuke nisu temeljene na osjećaju ili iskustvu — one su rezultat izračuna koji uzimaju u obzir vjerojatnost svakog mogućeg ishoda na temelju preostalih karata u špu.
Ključni koncept koji stoji iza strategije jest tzv. expected value (očekivana vrijednost). Za svaku situaciju, matematičari računaju koliko igrač može očekivati da će dobiti ili izgubiti na svakom mogućem potezu, uzimajući u obzir sve moguće karte koje bi mogle uslijediti. Akcija s najvišom očekivanom vrijednošću — ili najnižim očekivanim gubitkom — jest ona koju osnovna strategija preporučuje. Na primjer, kada igrač ima tvrdu 16 nasuprot dilerove 10, osnovna strategija preporučuje uzimanje karte, unatoč tome što se mnogi igrači instinktivno boje probiti. Razlog je matematički jasan: šansa da diler napravi 17 ili više bez probijena veća je nego korist od stajanja s 16.
Moderna osnovna strategija razvijena je uz pomoć računalnih simulacija koje su postale dostupne 1960-ih i 1970-ih godina. Edward O. Thorp, profesor matematike, koristio je rane IBM računale kako bi potvrdio i proširio rad Baldwina i kolega, a svoju je analizu objavio 1962. u knjizi Beat the Dealer. Thorpova knjiga postala je bestseler i potaknula je kasino industriju na promjenu pravila igre kako bi ograničila utjecaj strategije — uvođenjem više špilova karata, restriktivnijim pravilima dijeljenja i zabranama udvostruče na određene kombinacije.
Varijacije pravila i njihov utjecaj na prednost kuće
Jedna od najčešćih zabluda među iračima jest pretpostavka da postoji jedna univerzalna osnovna strategija koja vrijedi za sve blackjack stolove. Zapravo, optimalna strategija mijenja se ovisno o specifičnim pravilima koja kasino primjenjuje. Kasinovodic stručnjaci koji analiziraju različite varijante igre naglašavaju da razlike u pravilima mogu prednost kuće povećati ili smanjiti za nekoliko desetinki postotka — što se na dulje staze igre pretvara u značajne financijske razlike.
Najvažniji parametri koji utječu na prednost kuće su sljedeći. Broj špilova karata koje se koriste izravno utječe na strategiju: igra s jednim špilonom ima nižu prednost kuće od igre s osam špilova, jer distribucija karata u jednom špilu stvara veće varijacije koje iskusan igrač može iskoristiti. Pravilo o isplati za prirodni blackjack (21 s dvije karte) kritično je — isplata 3:2 standardna je i matematički povoljna za igrača, dok isplata 6:5 dramatično povećava prednost kuće za više od 1,3 posto. Pravilo o udvostruče (double down) — smije li igrač udvostruiti na bilo koje dvije karte ili samo na određene kombinacije poput 9, 10 ili 11 — također mijenja strategiju. Pravilo o dijeljenju i ponovnom dijeljenju parova, posebno asova, ima mjerljiv učinak. Konačno, pravilo o dilerovom stajanju ili uzimanju karte na mekih 17 (soft 17) mijenja prednost kuće za oko 0,2 posto u korist kuće kada diler uzima kartu.
Detaljne tablice koje uzimaju u obzir sve ove varijable dostupne su na specijaliziranim stranicama; primjerice, analitičke tablice dostupne su na http://kasinovodic.com/, gdje su prikazane strategije prilagođene različitim pravilima europskih i online kasina. Igrač koji koristi strategiju za šest-špilni blackjack na stolu koji zapravo koristi jedan špil, ili obrnuto, čini sustavnu pogrešku koja se akumulira kroz svaku ruku.
Konkretni primjeri razlika u strategiji između varijanti: u igri s jednim špilonom, igrač bi trebao udvojiti ulog na tvrdu 8 nasuprot dilerove 5 ili 6, dok u igri s više špilova ta ista situacija ne opravdava udvostruče. Slično, dijeljenje parova devetki nasuprot dilerove 9 preporučuje se u nekim varijantama, ali ne u svima. Ove nijanse nisu trivijalne — igrač koji ih ignorira i koristi generičku strategiju umjesto prilagođene može nesvjesno povećati prednost kuće za 0,1 do 0,3 posto, što na 100 rundi po satu i prosječnom ulogu od 50 eura znači dodatnih 5 do 15 eura gubitka po satu.
Praktična primjena strategije i psihološke prepreke
Razumijevanje strategije i njezina dosljeda primjena za stolom dvije su posve različite stvari. Istraživanja o ponašanju igrača u kasinima dosljedno pokazuju da čak i igrači koji tvrde da poznaju osnovnu strategiju često od nje odstupaju u praksi — i to gotovo uvijek na način koji povećava prednost kuće, a ne smanjuje je. Razlog su psihološke pristranosti koje su duboko ukorijenjene u ljudskom odlučivanju.
Najčešća pogreška jest tzv. gambler’s fallacy — pogrešno uvjerenje da prethodni ishodi utječu na buduće. Igrač koji je upravo izgubio nekoliko rundi uzimajući karte može početi stajati u situacijama gdje strategija jasno kaže da treba uzeti kartu, jer “intuitivno” osjeća da će sljedeća karta biti visoka i probiti mu ruku. Matematički, svaka runda je neovisna od prethodnih (u kontekstu koji ne uključuje brojanje karata), pa prethodni gubici ne mijenjaju optimalnu strategiju za sljedeću ruku.
Druga česta pogreška je tzv. fear of busting — strah od probijena. Igrači s tvrdom 12, 13, 14, 15 ili 16 često staju nasuprot dilerovih visokih karata jer se boje uzeti kartu i probiti. Međutim, osnovna strategija jasno pokazuje da je u većini tih situacija uzimanje karte matematički ispravnija odluka. Kada diler pokazuje 10 ili asa, on ima statistički visoku vjerojatnost da napravi 17 ili više — što znači da igrač koji stoji s 14 gotovo sigurno gubi. Uzimanjem karte igrač barem zadržava šansu da poboljša svoju ruku.
Treća kategorija pogrešaka odnosi se na udvostruče i dijeljenje parova. Mnogi igrači izbjegavaju udvostruče jer se boje izgubiti dvostruki ulog. Međutim, ako osnovna strategija preporučuje udvostruče, to znači da je očekivana vrijednost te akcije pozitivnija od pukog uzimanja karte — igrač koji ne udvostruči kada bi trebao zapravo ostavlja novac na stolu. Slično, dijeljenje parova osmica uvijek je ispravna odluka (jer tvrda 16 je jedna od najlošijih ruku u blackjacku), ali mnogi igrači to ne čine jer ne žele riskirati dvostruki ulog.
Kasinovodic analitičari primjećuju da online blackjack pruža bolju okolinu za primjenu strategije nego fizički kasino, jer igrač može imati strategijsku tablicu otvorenu pored sebe bez ikakve neugode ili pritiska od strane osoblja ili ostalih igrača. U fizičkim kasinima, posebno u Europi, korištenje strategijskih kartica za stolom nije zabranjeno u većini jurisdikcija, ali socijalni pritisak i tempo igre često otežavaju konzistentnu primjenu.
Granice osnovne strategije i odnos prema naprednijim tehnikama
Osnovna strategija nije magična formula koja jamči dobitak — ona je alat koji minimizira prednost kuće do njezine matematički najniže točke u danim uvjetima igre. Čak i uz savršenu primjenu osnovne strategije, igrač i dalje igra s negativnom očekivanom vrijednošću u gotovo svim kasinima. Prednost kuće od 0,3 do 0,5 posto, koliko ostaje uz optimalnu strategiju u povoljnim uvjetima, i dalje znači da će igrač na dulje staze statistički izgubiti taj postotak od ukupnog iznosa koji prođe kroz stol.
Što osnovna strategija čini jest eliminacija pogrešaka koje igrač može kontrolirati. Bez strategije, prosječan igrač igra s prednosti kuće od 2 do 4 posto — što je četiri do osam puta više nego uz optimalnu strategiju. Razlika između 0,5 posto i 4 posto prednosti kuće ogromna je na dulje staze: igrač koji prođe 10.000 eura kroz stol s 4 posto prednosti kuće statistički gubi 400 eura, dok igrač s 0,5 posto prednosti kuće statistički gubi samo 50 eura.
Napredne tehnike poput brojanja karata grade se na temelju osnovne strategije — igrač koji ne zna osnovnu strategiju ne može učinkovito brojati karte. Brojanje karata, popularizovano Thorpovim radom i kasnijim razvojem Hi-Lo sustava Harveyja Dubnerja 1963. godine, omogućuje igraču da prati omjer visokih i niskih karata u preostalom dijelu špila i sukladno tome prilagođava veličinu uloga i ponekad i strategiju. Međutim, u suvremenim kasinima, posebno online kasinima s automatskim miješačima ili live dealer igrama s kontinuiranim miješanjem, brojanje karata praktički je nemoguće ili izrazito otežano.
Postoje i tzv. “composition-dependent” strategije koje idu korak dalje od standardne osnovne strategije uzimajući u obzir ne samo ukupnu vrijednost ruke već i specifične karte koje je čine. Na primjer, tvrda 16 sastavljena od 10 i 6 ima nešto drugačiju optimalnu strategiju od tvrde 16 sastavljene od 7 i 9, jer prisutnost 10 u prvoj kombinaciji mijenja distribuciju preostalih karata u špilu. Ove razlike su minimalne u igri s više špilova, ali postaju mjerljive u igri s jednim špilonom.
Važno je razumjeti i kontekst u kojem se osnovna strategija razvijala. Pravila blackjacka u Las Vegasu 1950-ih i 1960-ih bila su znatno povoljnija za igrača nego što su danas: dileri su stajali na mekim 17, udvostruče je bilo dopušteno na bilo koje dvije karte, a isplata za naturalni blackjack bila je uvijek 3:2. Kako su kasina postajala svjesnija matematičkih prednosti igrača koji koriste strategiju, postupno su mijenjala pravila kako bi kompenzirala taj utjecaj. Uvođenje 6:5 isplate za naturalni blackjack, koje je postalo uobičajeno u mnogim Las Vegas kasinima od 2000-ih nadalje, posebno je štetno za igrača i ne može se kompenzirati čak ni savršenom osnovnom strategijom.
Sve ove nijanse čine blackjack fascinantnom igrom za analizu, ali i zahtjevnom za ozbiljnu primjenu. Osnovna strategija nije nešto što se može naučiti jednom i zaboraviti — ona zahtijeva razumijevanje varijacija, discipliniranu primjenu i svjesnost o psihološkim zamkama koje vode u suboptimalne odluke. Igrač koji uloži vrijeme da savlada ovu strategiju i dosljedno je primjenjuje u povoljnim uvjetima igre — s pravilima koja minimiziraju prednost kuće — igra matematički najrazumniju verziju blackjacka koju prosječan igrač može igrati bez naprednih tehnika poput brojanja karata.
Παρατηρείται όμως σημαντική καθυστέρηση στην διάγνωση.Έρευνα διαπίστωσε ότι μόνο το 50% διαγιγνώσκεται έως στην ηλικία των 5 ετών αν και 93%των γονέων είχαν παρατηρήσει συμπτώματα από τα 3έτη.
Η Συχνότητα Αυτισμού-ΔΑΔ θεωρείται ότι έχει αυξηθεί,ίσως λόγω καλύτερης διάγνωσης,στο 1 στα 166 παιδιά (Filipek2000, Wιng2002, Prior2003) κι είναι 4 φορές πιο συχνό στους άρρενες. Τα αδέρφια αυτιστικών παιδιών, έχουν 4-10% αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ΔΑΔ-Αυτισμού. Η αιτιολογία του θεωρείται κατά πάσα πιθανότητα πολυπαραγοντική και ακόμα διενεργούνται έρευνες σε παγκόσμια κλίμακα.
Οι Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές(ΔΑΔ)-εκ των οποίων ο Αυτισμός είναι η πιο εξέχουσα περιλαμβάνουν ποικιλία καταστάσεων όπως την Child Disintigrative Disorder-Heller disease, Landau-Kleffner Syndrome, Σύνδρομο Ρετ κα. Παρατηρούνται ιδιαίτερα ποιοτικές διαταραχές των αναπτυξιακών οροσήμων, δηλαδή διαταραχές στους τομείς ανάπτυξης των παιδιών όπως κίνηση, λόγος-ομιλία-κατανόηση, κοινωνικότητα, συμπεριφορά.
Πολλές φορές λέμε ότι ο Αυτισμός είναι μια Κοινωνική αναπηρία-δυσκολία και συγκεκριμένα εμφανίζει συμπτώματα που αφορούν την αμφίδρομη κοινωνικότητα- επικοινωνία, με το παιδί να μην συμμετέχει σε κοινωνικές συμπεριφορές ή συνήθειες που αρχίζουν λίγο μετά την γέννηση ακόμα,όπως το χαμόγελο στους γονείς. Όταν λέμε χαμόγελο, δεν εννοούμε απλά ένα χαμόγελο που μπορεί να εμφανίσει το παιδί τυχαία, αλλά χαμόγελο που παρατηρείται όταν αλληλοεπιδρούμε με το παιδί, όταν του μιλούμε, όταν μας νιώθει δίπλα του, ένα χαμόγελο δηλαδή με νόημα! Άλλες διαταραχές της κοινωνικότητας και κοινωνικής επικοινωνίας μπορεί να είναι καταστάσεις όπου το παιδί δεν θέλει, σταθερά και συνεχόμενα, να το αγκαλιάζουν, να το χαϊδεύουν, να το αγγίζουν και γενικότερα να αντιδρά σε οποιαδήποτε προσπάθεια να το προσεγγίσεις με τρυφερότητα.
Το παιδί μπορεί να παρουσιάζει επίσης περιορισμένες, επαναληπτικές, στερεοτυπικές συμπεριφορές, ενδιαφέροντα ή δραστηριότητα, όπως να κινείται μπρος-πίσω ρυθμικά, να χτυπά αντικείμενα σταθερά ή να ασχολείται μόνο με συγκεκριμένα πράγματα ή αντικείμενα,με όλα τα άλλα πράγματα ή καταστάσεις να του είναι πρακτικά αδιάφορα. Στο ίδιο πνεύμα,μπορεί να επιδεικνύει ασυνήθιστο ενδιαφέρον για πράγματα που για άλλους είναι αδιάφορα και δεν έχουν σχέση με την ροή των κοινωνικών πραγμάτων. Αυτό γίνεται πολλές φορές σε προσπάθεια αυτο-απάλυνσης της πίεσης που αισθάνονται τα ίδια τα παιδιά από την ίδια την κατάσταση και την αδυναμία επικοινωνίας. Φαίνεται δηλαδή λες και το παιδί να ανήκει στον Κόσμο του.
Αυτό σημαίνει ακριβώς και η λέξη «Αυτισμός»,που περιγράφει το κλείσιμο στον εαυτό του. Το παιδί μπορεί να μην αντιδρά σε οδηγίες του τύπου «κοίτα το φως» ή και να φαίνεται να μην ακούει πραγματικά σε αυτό που του λες. Σε μεγαλύτερες ηλικίες και ανάλογα με το επίπεδο του παιδιού η στερεοτυπία αναφορικά με κάποια ενδιαφέροντα μπορεί να εξειδικεύεται όπως να ξέρει τα πάντα πχ για τα τρένα-τύπους,δρομολόγια, ή για τα αυτοκίνητα ενώ μπορεί να αφορά και ασυνήθιστα αντικείμενα ή καταστάσεις όπως πχ να ξέρει τα πάντα σχετικά με τα κλιματιστικά!
Το 50% των παιδιών δεν έχουν προφορικό λόγο με διάφορες διαβαθμίσεις, και είναι ένας από τους τομείς που απασχολεί σοβαρά τους γονείς. Συνήθως ο λόγος αρχικά είναι φτωχός ή δεν παρατηρείται καθόλου. Στην συνέχεια τα παιδιά παρουσιάζουν απώλεια του λόγου που είχαν άλλα λιγότερο ή περισσότερο,ενώ αναπτύσσουν πολλά από αυτά δικό τους λόγο.
Στα πλαίσια αυτά ήθελα να αναφέρω ότι είναι λάθος ότι τα παιδιά αυτά δεν μιλούν. Τα περισσότερα παιδιά έχουν δικό τους λόγο-επικοινωνία, δηλαδή αναπτύσσουν δικές τους λέξεις και νοήματα με τα οποία προσπαθούν να επικοινωνήσουν, δηλαδή σαν να έχουν την δική τους γλώσσα. Όταν τα παιδιά δεν γίνονται αντιληπτά σε αυτό που θέλουν να πουν τότε δημιουργείται εκνευρισμός και αγανάκτηση εκ μέρους των παιδιών ακριβώς γιατί δεν τα καταλαβαίνουμε.
Το 75% παρουσιάζει Πνευματική Καθυστέρηση αν και 10% παρουσιάζει εξαιρετικές ικανότητες. Όπως αναφέρει ο Καθηγητής του Γέιλ, Δρ Βόλκμαρ, η πνευματική καθυστέρηση δεν φαίνεται να είναι ενγενής στον Αυτισμό,δηλαδή ότι, η πλειοψηφία των παιδιών δεν έχουν αρχικά πνευματική υστέρηση αλλά ότι είναι επίκτητο γεγονός. Πιο αναλυτικά, τα παιδιά έχουν την δυνατότητα να απορροφούν πληροφορίες, αλλά λόγω της ιδιομορφίας της ασθένειας, οι πληροφορίες δεν προσλαμβάνονται από το παιδί, εκτός και αν αυτές δοθούν με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να να γίνουν αντιληπτές από το παιδί. Γι”” αυτό και νεότερες μεθόδοι αντιμετώπισης όπως η
Εφαρμοσμένη Συμπεριφορική Ανάλυση αλλά και η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση στοχεύουν στην διοχέτευση πληροφοριών με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να τις απορροφά το παιδί και να μειώνεται η πιθανότητα ανάπτυξης πνευματικής υστέρησης. Είναι αποδεδειγμένο ότι η έγκαιρη παρέμβαση από μικρές ηλικίες όπως 15 μηνών και άνω, έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση των νοητικών ικανοτήτων των παιδιών.
Επιπλέον μια μερίδα παιδιών έχουν εξαιρετικές ικανότητες, με δείκτη νοημοσύνης πολύ ανώτερο του μέσου όρου αλλά συνδυασμένο με κοινωνική δυσκολία αλληλεπίδρασης σε διάφορους τομείς. Αν και θεωρείται διφορούμενο ακόμα, το Σύνδρομο Άσπεργκερ ή «των μικρών Καθηγητών»όπως το ονομάζουν άλλοι, ανήκει στο φάσμα του Αυτισμού με αδυναμία αντίληψης των κοινωνικών δομών και αλληλεπιδράσεων. Ως αποτέλεσμα, η παραμικρή κοινωνική αλληλεπίδραση σε τέτοια παιδιά , πρέπει να μαθαίνεται από την αρχή, να μην θεωρείται δεδομένη και να επεξηγείται πάρα πολύ καλά και λεπτομερώς. Αυτό ισχύει για απλά πράγματα όπως το πώς να χαιρετάμε κάποιον ως πιο πολύπλοκα πχ για τους εφήβους, του πώς να γνωρίζουμε και να προσεγγίζουμε άτομα του αντίθετου φύλου. Καμία κοινωνική αλληλεπίδραση τονίζουμε, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη και απαιτεί πολύ υπομονή από γονείς,ειδικούς και παιδιά, για να γίνουν οι διαδικασίες αντιληπτές. Επίσης 25%των παιδιών με Αυτισμό παρουσιάζουν Επιληψία και πάνω από το 50% παρουσιάζει διαταραχές στο εγκεφαλογράφημα και οι σπασμοί είναι ένα από τα κύρια και σοβαρά προβλήματα που παρουσιάζονται και απασχολούν τους γονείς.
Επιπλέον μπορεί να παρατηρείται σε άλλο βαθμό, τρομερή υπερκινητικότητα, αντικοινωνική συμπεριφορά ακόμα και επιθετικότητα ενώ όταν νευριάζει να είναι αδύνατη οποιαδήποτε επικοινωνία μαζί του. Μπορεί όμως να μιμείται πάρα πολλές ψυχιατρικές καταστάσεις, οι οποίες μπορεί επιπλέον να συνυπάρχουν με τις ΔΑΔ- Αυτισμό.
Συννοσηρότητα μπορεί να παρατηρείται με μια ποικιλία διαταραχών όπως Σύνδρομο Τουρέτ,διπολική διαταραχή, ψυχαναγκαστική διαταραχή αλλά μπορεί να παρατηρείται και σε καταστάσεις όπως οζώδης σκλήρυνση, Σύνδρομο Down, συγγενή ερυθρά, Σύνδρομο Ρετ, Σύνδ. Εύθραστου Χ κα, για τις οποίες απαιτείται ειδική διαγνωστική διαδικασία. Οι Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές πρέπει να διαχωρίζονται από την γενική
αναπτυξιακή καθυστέρηση, συμπεριφορικά προβλήματα, υπερκινητικότητα, διάσπαση-προσοχής, ψυχαναγκαστικές – νευρώσεις, μαθησιακές δυσκολίες, αναπτυξιακές διαταραχές κινητικότητας, λογοπαθολογίες, με τα οποία μπορεί να επικαλύπτεται και απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό και κατάλληλα ψυχομετρικά εργαλεία, σε συνδυασμό με ποικίλες εξετάσεις όπως γενετικές, βιοχημικές κλπ για την αποτελεσματική διαφοροδιάγνωση.
Πολλές φορές η εικόνα είναι άτυπη και γιαυτό η έγκαιρη διαφοροδιάγνωση των ΔΑΔ-Αυτισμού είναι αρκετά δύσκολη και γίνεται με ειδικά διαγνωστικά εργαλεία όπως ADOS, CARSκλπ για τα οποία απαιτείται ειδική εκπαίδευση τόσο για την διενέργειά τους όσο και για την ερμηνεία τους. Για πρωτοβάθμια πληθυσμιακή ανίχνευση ειδικά σε μικρές ηλικίες, υπάρχουν ελάχιστα εργαλεία όπως το M-CHAT,που έχει υψηλή ειδικότητα αλλά και ευαισθησία(Robins2001,Wong2004) όπως και το AQ Child για ηλικίες 4-11 ετών και το τεστ CAST για πρωτοβάθμια διαφοροδιάγνωση για Σύνδρομο Asperger, του Παν/μίου του Cambridge-Ηνωμένου Βασιλείου (Prof. Simon Baron Cohen) και που το Κέντρο Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής Κύπρου κατέχει τα πνευματικά δικαιώματα της Ελληνικής μετάφρασης με την ευγενή άδεια των συγγραφέων του.
Η παρέμβαση σε παιδιά που ανιχνεύονται ή διαγιγνώσκονται με ΔΑΔ-Αυτισμό, είναι κατά κύριο λόγο εκπαιδευτική όπως με προγράμματα του τύπου Συμπεριφορικής Εφαρμοσμένης Ανάλυσης-ΑΒΑ και με συνοδό φαρμακευτική θεραπεία εφόσον αυτή απαιτείται μετά την γνωμοδότηση αρμόδιου ιατρού και ειδικότερα παιδοψυχίατρου. Υπάρχουν άπειρες θεραπείες,βασισμένες σε διάφορες ανυπόστατες θεωρίες, όπως δίαιτες, μαγνήτες κλπ που μόνο αποτέλεσμα έχουν την ταλαιπωρία των γονέων και των παιδιών. Για την αντιμετώπιση των παιδιών απαιτείται συνδυασμένη προσπάθεια πολλών ειδικών και άμεση ανάμειξη των γονέων αλλά και υποστηρικτικός κύκλος φίλων και κοινωνίας όπως και ειδικό εκπαιδευτικό πλαίσιο. Τονίζουμε ότι λόγω της ιδιαιτερότητας της κατάστασης, τα περισσότερα εκπαιδευτικά πλαίσια δεν είναι κατάλληλα για τα αυτιστικά παιδιά,καθώς είναι προσανατολισμένα για παιδιά με γενική/σφαιρική πνευματική καθυστέρηση. Αντίθετα στα παιδιά με αυτισμό δεν πρέπει να δίνονται ακατάσχετα πληροφορίες και γνώσεις αλλά να γίνεται προσεκτική και στοχευμένη εκμάθηση με τρόπο που να γίνεται αποδεκτός από το παιδί.
Τελικός μας στόχος είναι να γίνει το παιδί σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητο και να αυτοεξυπηρετείται ή ακόμα και να διαβιώνει, ανάλογα με την κυριαρχούσα του κατάσταση βέβαια, ανεξάρτητο σε υποστηρικτικές μονάδες διαβίωσης.
Για τα θέματα των παρεμβάσεων και των υπαρχουσών θεραπειών θα επανέλθουμε με επόμενο άρθρο καθώς είναι αδύνατο να εξαντληθεί ένα τέτοιο θέμα σε λίγες μόνο σελίδες.
drdimi@yahoo.com www.paidiatriki.com
Σχετικά
Ιαν 17 2010
Αυτισμός και Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές
Αυτισμός και Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές
Δρ Δημήτρης Δημητρίου – Παπαβασιλείου MD, PhD, Παιδίατρος – Νευροαναπτυξιολόγος
drdimi@yahoo.com www.paidiatriki.com
κατάκτηση δεξιοτήτων σε όλους τους τομείς,αντανακλώντας έτσι την ακεραιότητα και ωρίμανση του Νευρικού Συστήματος.
Η έναρξη γίνεται στην πρώιμη παιδική ηλικία όπως αναφέρουν τα κριτήρια Αυτισμού(DMS-IV,1994) προ των 3 ετών και όπως αναφέρεται, σε ειδικές μελέτες του Παν/μιου του Γέιλ, μπορεί να παρατηρηθεί με ειδικά όργανα από την ηλικία των 4 μηνών. Οι περισσότεροι όμως γονείς αντιλαμβάνονται τα αυτιστικά χαρακτηριστικά περίπου στους 18 μήνες. Αυτό γίνεται γιατί περίπου σε εκείνη την ηλικία το παιδί αναμένεται να έχει κατακτήσει συγκεκριμένα ορόσημα όπως στην ομιλία και στην συμπεριφορά, που στον Αυτισμό είναι διαταραγμένα ή παρατηρείται παλινδρόμηση,δηλαδή απώλεια ικανοτήτων που είχε αποκτήσει το παιδί και αυτό είναι ένα γεγονός που δικαίως τρομοκρατεί τον γονέα,ο οποίος δεν φταίει σε τίποτα και συνήθως αναπτύσσει ενοχές και τύψεις.
Kako osnovna blackjack strategija funkcionira prema analizi Kasinovodic stručnjaka
Blackjack je jedna od rijetkih kasino igara u kojoj matematička strategija može mjerljivo smanjiti prednost kuće. Za razliku od ruleta ili slot automata, gdje ishod svake runde ne ovisi o prethodnim potezima, blackjack nudi strukturu u kojoj igrač donosi odluke koje izravno utječu na dugoročni ishod. Osnovna strategija — poznatija kao basic strategy — nije puka intuicija niti skup nasumičnih savjeta. Ona je rezultat matematičke analize milijuna simuliranih rundi, a njezina primjena može prednost kuće svesti na manje od 0,5 posto u standardnim uvjetima igre. Da bi se razumjelo kako ta strategija funkcionira, potrebno je razumjeti matematičke temelje na kojima počiva, ali i ograničenja koja postoje u praktičnoj primjeni za stolovima u živim kasinima i online okruženjima.
Matematički temelji osnovne strategije
Osnovna strategija blackjacka nastala je sredinom 20. stoljeća. Godine 1956. četvorica američkih matematičara — Roger Baldwin, Wilbert Cantey, Herbert Maisel i James McDermott — objavili su rad u časopisu Journal of the American Statistical Association pod naslovom “The Optimum Strategy in Blackjack”. To je bio prvi put da je itko sustavno analizirao igru koristeći statističke metode i ručne kalkulatore. Njihov rad pokazao je da blackjack nije igra sreće u klasičnom smislu — postoji optimalna odluka za svaku kombinaciju igračeve ruke i vidljive kartice dilera.
Osnovna strategija funkcionira tako što za svaku moguću kombinaciju igračeve početne ruke (od tvrde 8 do tvrde 20, meke ruke s asom, te parova) i svake moguće vidljive kartice dilera (od 2 do asa) definira jednu od sljedećih akcija: uzmi kartu (hit), stani (stand), udvostruči ulog (double down), podijeli par (split) ili predaj ruku (surrender). Ove preporuke nisu temeljene na osjećaju ili iskustvu — one su rezultat izračuna koji uzimaju u obzir vjerojatnost svakog mogućeg ishoda na temelju preostalih karata u špu.
Ključni koncept koji stoji iza strategije jest tzv. expected value (očekivana vrijednost). Za svaku situaciju, matematičari računaju koliko igrač može očekivati da će dobiti ili izgubiti na svakom mogućem potezu, uzimajući u obzir sve moguće karte koje bi mogle uslijediti. Akcija s najvišom očekivanom vrijednošću — ili najnižim očekivanim gubitkom — jest ona koju osnovna strategija preporučuje. Na primjer, kada igrač ima tvrdu 16 nasuprot dilerove 10, osnovna strategija preporučuje uzimanje karte, unatoč tome što se mnogi igrači instinktivno boje probiti. Razlog je matematički jasan: šansa da diler napravi 17 ili više bez probijena veća je nego korist od stajanja s 16.
Moderna osnovna strategija razvijena je uz pomoć računalnih simulacija koje su postale dostupne 1960-ih i 1970-ih godina. Edward O. Thorp, profesor matematike, koristio je rane IBM računale kako bi potvrdio i proširio rad Baldwina i kolega, a svoju je analizu objavio 1962. u knjizi Beat the Dealer. Thorpova knjiga postala je bestseler i potaknula je kasino industriju na promjenu pravila igre kako bi ograničila utjecaj strategije — uvođenjem više špilova karata, restriktivnijim pravilima dijeljenja i zabranama udvostruče na određene kombinacije.
Varijacije pravila i njihov utjecaj na prednost kuće
Jedna od najčešćih zabluda među iračima jest pretpostavka da postoji jedna univerzalna osnovna strategija koja vrijedi za sve blackjack stolove. Zapravo, optimalna strategija mijenja se ovisno o specifičnim pravilima koja kasino primjenjuje. Kasinovodic stručnjaci koji analiziraju različite varijante igre naglašavaju da razlike u pravilima mogu prednost kuće povećati ili smanjiti za nekoliko desetinki postotka — što se na dulje staze igre pretvara u značajne financijske razlike.
Najvažniji parametri koji utječu na prednost kuće su sljedeći. Broj špilova karata koje se koriste izravno utječe na strategiju: igra s jednim špilonom ima nižu prednost kuće od igre s osam špilova, jer distribucija karata u jednom špilu stvara veće varijacije koje iskusan igrač može iskoristiti. Pravilo o isplati za prirodni blackjack (21 s dvije karte) kritično je — isplata 3:2 standardna je i matematički povoljna za igrača, dok isplata 6:5 dramatično povećava prednost kuće za više od 1,3 posto. Pravilo o udvostruče (double down) — smije li igrač udvostruiti na bilo koje dvije karte ili samo na određene kombinacije poput 9, 10 ili 11 — također mijenja strategiju. Pravilo o dijeljenju i ponovnom dijeljenju parova, posebno asova, ima mjerljiv učinak. Konačno, pravilo o dilerovom stajanju ili uzimanju karte na mekih 17 (soft 17) mijenja prednost kuće za oko 0,2 posto u korist kuće kada diler uzima kartu.
Detaljne tablice koje uzimaju u obzir sve ove varijable dostupne su na specijaliziranim stranicama; primjerice, analitičke tablice dostupne su na http://kasinovodic.com/, gdje su prikazane strategije prilagođene različitim pravilima europskih i online kasina. Igrač koji koristi strategiju za šest-špilni blackjack na stolu koji zapravo koristi jedan špil, ili obrnuto, čini sustavnu pogrešku koja se akumulira kroz svaku ruku.
Konkretni primjeri razlika u strategiji između varijanti: u igri s jednim špilonom, igrač bi trebao udvojiti ulog na tvrdu 8 nasuprot dilerove 5 ili 6, dok u igri s više špilova ta ista situacija ne opravdava udvostruče. Slično, dijeljenje parova devetki nasuprot dilerove 9 preporučuje se u nekim varijantama, ali ne u svima. Ove nijanse nisu trivijalne — igrač koji ih ignorira i koristi generičku strategiju umjesto prilagođene može nesvjesno povećati prednost kuće za 0,1 do 0,3 posto, što na 100 rundi po satu i prosječnom ulogu od 50 eura znači dodatnih 5 do 15 eura gubitka po satu.
Praktična primjena strategije i psihološke prepreke
Razumijevanje strategije i njezina dosljeda primjena za stolom dvije su posve različite stvari. Istraživanja o ponašanju igrača u kasinima dosljedno pokazuju da čak i igrači koji tvrde da poznaju osnovnu strategiju često od nje odstupaju u praksi — i to gotovo uvijek na način koji povećava prednost kuće, a ne smanjuje je. Razlog su psihološke pristranosti koje su duboko ukorijenjene u ljudskom odlučivanju.
Najčešća pogreška jest tzv. gambler’s fallacy — pogrešno uvjerenje da prethodni ishodi utječu na buduće. Igrač koji je upravo izgubio nekoliko rundi uzimajući karte može početi stajati u situacijama gdje strategija jasno kaže da treba uzeti kartu, jer “intuitivno” osjeća da će sljedeća karta biti visoka i probiti mu ruku. Matematički, svaka runda je neovisna od prethodnih (u kontekstu koji ne uključuje brojanje karata), pa prethodni gubici ne mijenjaju optimalnu strategiju za sljedeću ruku.
Druga česta pogreška je tzv. fear of busting — strah od probijena. Igrači s tvrdom 12, 13, 14, 15 ili 16 često staju nasuprot dilerovih visokih karata jer se boje uzeti kartu i probiti. Međutim, osnovna strategija jasno pokazuje da je u većini tih situacija uzimanje karte matematički ispravnija odluka. Kada diler pokazuje 10 ili asa, on ima statistički visoku vjerojatnost da napravi 17 ili više — što znači da igrač koji stoji s 14 gotovo sigurno gubi. Uzimanjem karte igrač barem zadržava šansu da poboljša svoju ruku.
Treća kategorija pogrešaka odnosi se na udvostruče i dijeljenje parova. Mnogi igrači izbjegavaju udvostruče jer se boje izgubiti dvostruki ulog. Međutim, ako osnovna strategija preporučuje udvostruče, to znači da je očekivana vrijednost te akcije pozitivnija od pukog uzimanja karte — igrač koji ne udvostruči kada bi trebao zapravo ostavlja novac na stolu. Slično, dijeljenje parova osmica uvijek je ispravna odluka (jer tvrda 16 je jedna od najlošijih ruku u blackjacku), ali mnogi igrači to ne čine jer ne žele riskirati dvostruki ulog.
Kasinovodic analitičari primjećuju da online blackjack pruža bolju okolinu za primjenu strategije nego fizički kasino, jer igrač može imati strategijsku tablicu otvorenu pored sebe bez ikakve neugode ili pritiska od strane osoblja ili ostalih igrača. U fizičkim kasinima, posebno u Europi, korištenje strategijskih kartica za stolom nije zabranjeno u većini jurisdikcija, ali socijalni pritisak i tempo igre često otežavaju konzistentnu primjenu.
Granice osnovne strategije i odnos prema naprednijim tehnikama
Osnovna strategija nije magična formula koja jamči dobitak — ona je alat koji minimizira prednost kuće do njezine matematički najniže točke u danim uvjetima igre. Čak i uz savršenu primjenu osnovne strategije, igrač i dalje igra s negativnom očekivanom vrijednošću u gotovo svim kasinima. Prednost kuće od 0,3 do 0,5 posto, koliko ostaje uz optimalnu strategiju u povoljnim uvjetima, i dalje znači da će igrač na dulje staze statistički izgubiti taj postotak od ukupnog iznosa koji prođe kroz stol.
Što osnovna strategija čini jest eliminacija pogrešaka koje igrač može kontrolirati. Bez strategije, prosječan igrač igra s prednosti kuće od 2 do 4 posto — što je četiri do osam puta više nego uz optimalnu strategiju. Razlika između 0,5 posto i 4 posto prednosti kuće ogromna je na dulje staze: igrač koji prođe 10.000 eura kroz stol s 4 posto prednosti kuće statistički gubi 400 eura, dok igrač s 0,5 posto prednosti kuće statistički gubi samo 50 eura.
Napredne tehnike poput brojanja karata grade se na temelju osnovne strategije — igrač koji ne zna osnovnu strategiju ne može učinkovito brojati karte. Brojanje karata, popularizovano Thorpovim radom i kasnijim razvojem Hi-Lo sustava Harveyja Dubnerja 1963. godine, omogućuje igraču da prati omjer visokih i niskih karata u preostalom dijelu špila i sukladno tome prilagođava veličinu uloga i ponekad i strategiju. Međutim, u suvremenim kasinima, posebno online kasinima s automatskim miješačima ili live dealer igrama s kontinuiranim miješanjem, brojanje karata praktički je nemoguće ili izrazito otežano.
Postoje i tzv. “composition-dependent” strategije koje idu korak dalje od standardne osnovne strategije uzimajući u obzir ne samo ukupnu vrijednost ruke već i specifične karte koje je čine. Na primjer, tvrda 16 sastavljena od 10 i 6 ima nešto drugačiju optimalnu strategiju od tvrde 16 sastavljene od 7 i 9, jer prisutnost 10 u prvoj kombinaciji mijenja distribuciju preostalih karata u špilu. Ove razlike su minimalne u igri s više špilova, ali postaju mjerljive u igri s jednim špilonom.
Važno je razumjeti i kontekst u kojem se osnovna strategija razvijala. Pravila blackjacka u Las Vegasu 1950-ih i 1960-ih bila su znatno povoljnija za igrača nego što su danas: dileri su stajali na mekim 17, udvostruče je bilo dopušteno na bilo koje dvije karte, a isplata za naturalni blackjack bila je uvijek 3:2. Kako su kasina postajala svjesnija matematičkih prednosti igrača koji koriste strategiju, postupno su mijenjala pravila kako bi kompenzirala taj utjecaj. Uvođenje 6:5 isplate za naturalni blackjack, koje je postalo uobičajeno u mnogim Las Vegas kasinima od 2000-ih nadalje, posebno je štetno za igrača i ne može se kompenzirati čak ni savršenom osnovnom strategijom.
Sve ove nijanse čine blackjack fascinantnom igrom za analizu, ali i zahtjevnom za ozbiljnu primjenu. Osnovna strategija nije nešto što se može naučiti jednom i zaboraviti — ona zahtijeva razumijevanje varijacija, discipliniranu primjenu i svjesnost o psihološkim zamkama koje vode u suboptimalne odluke. Igrač koji uloži vrijeme da savlada ovu strategiju i dosljedno je primjenjuje u povoljnim uvjetima igre — s pravilima koja minimiziraju prednost kuće — igra matematički najrazumniju verziju blackjacka koju prosječan igrač može igrati bez naprednih tehnika poput brojanja karata.
Παρατηρείται όμως σημαντική καθυστέρηση στην διάγνωση.Έρευνα διαπίστωσε ότι μόνο το 50% διαγιγνώσκεται έως στην ηλικία των 5 ετών αν και 93%των γονέων είχαν παρατηρήσει συμπτώματα από τα 3έτη.
Η Συχνότητα Αυτισμού-ΔΑΔ θεωρείται ότι έχει αυξηθεί,ίσως λόγω καλύτερης διάγνωσης,στο 1 στα 166 παιδιά (Filipek2000, Wιng2002, Prior2003) κι είναι 4 φορές πιο συχνό στους άρρενες. Τα αδέρφια αυτιστικών παιδιών, έχουν 4-10% αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ΔΑΔ-Αυτισμού. Η αιτιολογία του θεωρείται κατά πάσα πιθανότητα πολυπαραγοντική και ακόμα διενεργούνται έρευνες σε παγκόσμια κλίμακα.
Οι Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές(ΔΑΔ)-εκ των οποίων ο Αυτισμός είναι η πιο εξέχουσα περιλαμβάνουν ποικιλία καταστάσεων όπως την Child Disintigrative Disorder-Heller disease, Landau-Kleffner Syndrome, Σύνδρομο Ρετ κα. Παρατηρούνται ιδιαίτερα ποιοτικές διαταραχές των αναπτυξιακών οροσήμων, δηλαδή διαταραχές στους τομείς ανάπτυξης των παιδιών όπως κίνηση, λόγος-ομιλία-κατανόηση, κοινωνικότητα, συμπεριφορά.
Πολλές φορές λέμε ότι ο Αυτισμός είναι μια Κοινωνική αναπηρία-δυσκολία και συγκεκριμένα εμφανίζει συμπτώματα που αφορούν την αμφίδρομη κοινωνικότητα- επικοινωνία, με το παιδί να μην συμμετέχει σε κοινωνικές συμπεριφορές ή συνήθειες που αρχίζουν λίγο μετά την γέννηση ακόμα,όπως το χαμόγελο στους γονείς. Όταν λέμε χαμόγελο, δεν εννοούμε απλά ένα χαμόγελο που μπορεί να εμφανίσει το παιδί τυχαία, αλλά χαμόγελο που παρατηρείται όταν αλληλοεπιδρούμε με το παιδί, όταν του μιλούμε, όταν μας νιώθει δίπλα του, ένα χαμόγελο δηλαδή με νόημα! Άλλες διαταραχές της κοινωνικότητας και κοινωνικής επικοινωνίας μπορεί να είναι καταστάσεις όπου το παιδί δεν θέλει, σταθερά και συνεχόμενα, να το αγκαλιάζουν, να το χαϊδεύουν, να το αγγίζουν και γενικότερα να αντιδρά σε οποιαδήποτε προσπάθεια να το προσεγγίσεις με τρυφερότητα.
Το παιδί μπορεί να παρουσιάζει επίσης περιορισμένες, επαναληπτικές, στερεοτυπικές συμπεριφορές, ενδιαφέροντα ή δραστηριότητα, όπως να κινείται μπρος-πίσω ρυθμικά, να χτυπά αντικείμενα σταθερά ή να ασχολείται μόνο με συγκεκριμένα πράγματα ή αντικείμενα,με όλα τα άλλα πράγματα ή καταστάσεις να του είναι πρακτικά αδιάφορα. Στο ίδιο πνεύμα,μπορεί να επιδεικνύει ασυνήθιστο ενδιαφέρον για πράγματα που για άλλους είναι αδιάφορα και δεν έχουν σχέση με την ροή των κοινωνικών πραγμάτων. Αυτό γίνεται πολλές φορές σε προσπάθεια αυτο-απάλυνσης της πίεσης που αισθάνονται τα ίδια τα παιδιά από την ίδια την κατάσταση και την αδυναμία επικοινωνίας. Φαίνεται δηλαδή λες και το παιδί να ανήκει στον Κόσμο του.
Αυτό σημαίνει ακριβώς και η λέξη «Αυτισμός»,που περιγράφει το κλείσιμο στον εαυτό του. Το παιδί μπορεί να μην αντιδρά σε οδηγίες του τύπου «κοίτα το φως» ή και να φαίνεται να μην ακούει πραγματικά σε αυτό που του λες. Σε μεγαλύτερες ηλικίες και ανάλογα με το επίπεδο του παιδιού η στερεοτυπία αναφορικά με κάποια ενδιαφέροντα μπορεί να εξειδικεύεται όπως να ξέρει τα πάντα πχ για τα τρένα-τύπους,δρομολόγια, ή για τα αυτοκίνητα ενώ μπορεί να αφορά και ασυνήθιστα αντικείμενα ή καταστάσεις όπως πχ να ξέρει τα πάντα σχετικά με τα κλιματιστικά!
Το 50% των παιδιών δεν έχουν προφορικό λόγο με διάφορες διαβαθμίσεις, και είναι ένας από τους τομείς που απασχολεί σοβαρά τους γονείς. Συνήθως ο λόγος αρχικά είναι φτωχός ή δεν παρατηρείται καθόλου. Στην συνέχεια τα παιδιά παρουσιάζουν απώλεια του λόγου που είχαν άλλα λιγότερο ή περισσότερο,ενώ αναπτύσσουν πολλά από αυτά δικό τους λόγο.
Στα πλαίσια αυτά ήθελα να αναφέρω ότι είναι λάθος ότι τα παιδιά αυτά δεν μιλούν. Τα περισσότερα παιδιά έχουν δικό τους λόγο-επικοινωνία, δηλαδή αναπτύσσουν δικές τους λέξεις και νοήματα με τα οποία προσπαθούν να επικοινωνήσουν, δηλαδή σαν να έχουν την δική τους γλώσσα. Όταν τα παιδιά δεν γίνονται αντιληπτά σε αυτό που θέλουν να πουν τότε δημιουργείται εκνευρισμός και αγανάκτηση εκ μέρους των παιδιών ακριβώς γιατί δεν τα καταλαβαίνουμε.
Το 75% παρουσιάζει Πνευματική Καθυστέρηση αν και 10% παρουσιάζει εξαιρετικές ικανότητες. Όπως αναφέρει ο Καθηγητής του Γέιλ, Δρ Βόλκμαρ, η πνευματική καθυστέρηση δεν φαίνεται να είναι ενγενής στον Αυτισμό,δηλαδή ότι, η πλειοψηφία των παιδιών δεν έχουν αρχικά πνευματική υστέρηση αλλά ότι είναι επίκτητο γεγονός. Πιο αναλυτικά, τα παιδιά έχουν την δυνατότητα να απορροφούν πληροφορίες, αλλά λόγω της ιδιομορφίας της ασθένειας, οι πληροφορίες δεν προσλαμβάνονται από το παιδί, εκτός και αν αυτές δοθούν με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να να γίνουν αντιληπτές από το παιδί. Γι”” αυτό και νεότερες μεθόδοι αντιμετώπισης όπως η
Εφαρμοσμένη Συμπεριφορική Ανάλυση αλλά και η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση στοχεύουν στην διοχέτευση πληροφοριών με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να τις απορροφά το παιδί και να μειώνεται η πιθανότητα ανάπτυξης πνευματικής υστέρησης. Είναι αποδεδειγμένο ότι η έγκαιρη παρέμβαση από μικρές ηλικίες όπως 15 μηνών και άνω, έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση των νοητικών ικανοτήτων των παιδιών.
Επιπλέον μια μερίδα παιδιών έχουν εξαιρετικές ικανότητες, με δείκτη νοημοσύνης πολύ ανώτερο του μέσου όρου αλλά συνδυασμένο με κοινωνική δυσκολία αλληλεπίδρασης σε διάφορους τομείς. Αν και θεωρείται διφορούμενο ακόμα, το Σύνδρομο Άσπεργκερ ή «των μικρών Καθηγητών»όπως το ονομάζουν άλλοι, ανήκει στο φάσμα του Αυτισμού με αδυναμία αντίληψης των κοινωνικών δομών και αλληλεπιδράσεων. Ως αποτέλεσμα, η παραμικρή κοινωνική αλληλεπίδραση σε τέτοια παιδιά , πρέπει να μαθαίνεται από την αρχή, να μην θεωρείται δεδομένη και να επεξηγείται πάρα πολύ καλά και λεπτομερώς. Αυτό ισχύει για απλά πράγματα όπως το πώς να χαιρετάμε κάποιον ως πιο πολύπλοκα πχ για τους εφήβους, του πώς να γνωρίζουμε και να προσεγγίζουμε άτομα του αντίθετου φύλου. Καμία κοινωνική αλληλεπίδραση τονίζουμε, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη και απαιτεί πολύ υπομονή από γονείς,ειδικούς και παιδιά, για να γίνουν οι διαδικασίες αντιληπτές. Επίσης 25%των παιδιών με Αυτισμό παρουσιάζουν Επιληψία και πάνω από το 50% παρουσιάζει διαταραχές στο εγκεφαλογράφημα και οι σπασμοί είναι ένα από τα κύρια και σοβαρά προβλήματα που παρουσιάζονται και απασχολούν τους γονείς.
Επιπλέον μπορεί να παρατηρείται σε άλλο βαθμό, τρομερή υπερκινητικότητα, αντικοινωνική συμπεριφορά ακόμα και επιθετικότητα ενώ όταν νευριάζει να είναι αδύνατη οποιαδήποτε επικοινωνία μαζί του. Μπορεί όμως να μιμείται πάρα πολλές ψυχιατρικές καταστάσεις, οι οποίες μπορεί επιπλέον να συνυπάρχουν με τις ΔΑΔ- Αυτισμό.
Συννοσηρότητα μπορεί να παρατηρείται με μια ποικιλία διαταραχών όπως Σύνδρομο Τουρέτ,διπολική διαταραχή, ψυχαναγκαστική διαταραχή αλλά μπορεί να παρατηρείται και σε καταστάσεις όπως οζώδης σκλήρυνση, Σύνδρομο Down, συγγενή ερυθρά, Σύνδρομο Ρετ, Σύνδ. Εύθραστου Χ κα, για τις οποίες απαιτείται ειδική διαγνωστική διαδικασία. Οι Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές πρέπει να διαχωρίζονται από την γενική
αναπτυξιακή καθυστέρηση, συμπεριφορικά προβλήματα, υπερκινητικότητα, διάσπαση-προσοχής, ψυχαναγκαστικές – νευρώσεις, μαθησιακές δυσκολίες, αναπτυξιακές διαταραχές κινητικότητας, λογοπαθολογίες, με τα οποία μπορεί να επικαλύπτεται και απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό και κατάλληλα ψυχομετρικά εργαλεία, σε συνδυασμό με ποικίλες εξετάσεις όπως γενετικές, βιοχημικές κλπ για την αποτελεσματική διαφοροδιάγνωση.
Πολλές φορές η εικόνα είναι άτυπη και γιαυτό η έγκαιρη διαφοροδιάγνωση των ΔΑΔ-Αυτισμού είναι αρκετά δύσκολη και γίνεται με ειδικά διαγνωστικά εργαλεία όπως ADOS, CARSκλπ για τα οποία απαιτείται ειδική εκπαίδευση τόσο για την διενέργειά τους όσο και για την ερμηνεία τους. Για πρωτοβάθμια πληθυσμιακή ανίχνευση ειδικά σε μικρές ηλικίες, υπάρχουν ελάχιστα εργαλεία όπως το M-CHAT,που έχει υψηλή ειδικότητα αλλά και ευαισθησία(Robins2001,Wong2004) όπως και το AQ Child για ηλικίες 4-11 ετών και το τεστ CAST για πρωτοβάθμια διαφοροδιάγνωση για Σύνδρομο Asperger, του Παν/μίου του Cambridge-Ηνωμένου Βασιλείου (Prof. Simon Baron Cohen) και που το Κέντρο Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής Κύπρου κατέχει τα πνευματικά δικαιώματα της Ελληνικής μετάφρασης με την ευγενή άδεια των συγγραφέων του.
Η παρέμβαση σε παιδιά που ανιχνεύονται ή διαγιγνώσκονται με ΔΑΔ-Αυτισμό, είναι κατά κύριο λόγο εκπαιδευτική όπως με προγράμματα του τύπου Συμπεριφορικής Εφαρμοσμένης Ανάλυσης-ΑΒΑ και με συνοδό φαρμακευτική θεραπεία εφόσον αυτή απαιτείται μετά την γνωμοδότηση αρμόδιου ιατρού και ειδικότερα παιδοψυχίατρου. Υπάρχουν άπειρες θεραπείες,βασισμένες σε διάφορες ανυπόστατες θεωρίες, όπως δίαιτες, μαγνήτες κλπ που μόνο αποτέλεσμα έχουν την ταλαιπωρία των γονέων και των παιδιών. Για την αντιμετώπιση των παιδιών απαιτείται συνδυασμένη προσπάθεια πολλών ειδικών και άμεση ανάμειξη των γονέων αλλά και υποστηρικτικός κύκλος φίλων και κοινωνίας όπως και ειδικό εκπαιδευτικό πλαίσιο. Τονίζουμε ότι λόγω της ιδιαιτερότητας της κατάστασης, τα περισσότερα εκπαιδευτικά πλαίσια δεν είναι κατάλληλα για τα αυτιστικά παιδιά,καθώς είναι προσανατολισμένα για παιδιά με γενική/σφαιρική πνευματική καθυστέρηση. Αντίθετα στα παιδιά με αυτισμό δεν πρέπει να δίνονται ακατάσχετα πληροφορίες και γνώσεις αλλά να γίνεται προσεκτική και στοχευμένη εκμάθηση με τρόπο που να γίνεται αποδεκτός από το παιδί.
Τελικός μας στόχος είναι να γίνει το παιδί σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητο και να αυτοεξυπηρετείται ή ακόμα και να διαβιώνει, ανάλογα με την κυριαρχούσα του κατάσταση βέβαια, ανεξάρτητο σε υποστηρικτικές μονάδες διαβίωσης.
Για τα θέματα των παρεμβάσεων και των υπαρχουσών θεραπειών θα επανέλθουμε με επόμενο άρθρο καθώς είναι αδύνατο να εξαντληθεί ένα τέτοιο θέμα σε λίγες μόνο σελίδες.
drdimi@yahoo.com www.paidiatriki.com
Κοινοποιήστε:
Σχετικά
By освітній портал • Ειδική Αγωγή 0 • Tags: Αυτισμός, Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές